ALEV DEĞİRMENCİ
Afyon Kocatepe Üniversitesi
Uşak Meslek Yüksek Okulu

I. YENİ EKONOMİ

Yeni ekonominin ne demek olduğunu, ne gibi etkileri olacağını anlamak için "yeni" sözcüğünü anlamak gerekiyor. Yeni olan, yeni teknolojilerin, özellikle de internet teknolojilerinin ekonomik alanda da kullanılmaya başlanmasıdır. Alım-satımdan para aktarmaya, ortak ürün geliştirmeden planlamaya, ihaleden sözleşmeye, ekonomiye ait ne kadar işlem varsa bunların yeni teknolojiler kullanılarak gerçekleştirilebilir olması, ekonomik yapılanmalarda önemli değişikliklere yol açmaya başlamıştır.
Teknolojik yeniliklerin hızı ve ekonomideki değişikliklerin biraz da kafalardaki soru işaretlerini yansıtacak şekilde sonuçlarının incelenmemesi; "yeni" ekonomi adının yaygınlaşmasına yol açmıştır. Yeni ekonomiye, sonu görülemediği için kimi zaman şüpheyle yaklaşılsa da getireceği düşünülen fırsatlardan dolayı herkesin ilgisini çekmektedir. İnternetin kullanımının basit ve herkese açık olması, hem bilginin küreselleşmesini hem de hızlı yayılmasını sağlamıştır. Mobil iletişim teknolojileri, insanların sabit mekanlardan haberleşme zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır. Teknolojik altyapıyı geliştirme ve kullanma olanaklarının birkaç odak kuruluşun yetkisi olmaktan çıkıp yaygınlaşması, her geçen gün yeni teknolojilerin doğmasını ve hemen hayata geçmesini sağlamıştır. İnternetin ekonomik hayata en önemli etkisi ise getirdiği şeffaflıktır.
Fiyat, bulunabilirlik, üretici ve ürün şeffaflığı alıcının ve dolaylı olarak da satıcının davranışlarını değiştirmesine yol açmış, rekabeti artırmıştır. Bütün bu gelişmeler, teknolojiyi yeni ekonominin lokomotifi durumuna getirmiştir.
Bilginin makinelere uygulanarak sağlanan verimlilik artışları Sanayi Devrimini ortaya çıkarmış; bilginin bilgiye uygulanışı ve bilginin diğer üretim faktörlerini ikame etme özelliği; bilgiyi, en önemli üretim faktörü haline getirerek günümüzdeki Bilgi Devrimini ortaya çıkarmıştır. Şüphesiz ki, yaşadığımız Bilgi Çağı yeni iş yapma şekillerini, hızı, performansı, kesintisiz hizmeti ve kaliteyi de beraberinde getirmektedir. İnternet; kamusal hizmetlerden, kurumlar arası ticarete; kurum içi bilgi alışverişinden garaj satışlarına kadar her alanda, bu çağın isteklerine en uygun araç olarak ortaya çıkmıştır.
Mal ve hizmet ticaretinin; telefon, televizyon ve faks gibi araçlar aracılığıyla elektronik ortama taşınması; kurumların iş yapma modellerinde derin bir değişiklik yaşatmamıştır. Ancak internet, veri ve bilgi paylaşımı miktarını ve hızını artırması, 24 saat açık olması, sınırsız bir pazar sunması ve rekabeti arttırması nedeniyle hem kurumlara yeni fırsatlar sunmuş, hem de kurumların kendi içlerinde bu iş yapma şekline uygun yapısal değişikliklere yol açmıştır. Ve tüm bu gelişmeler, ekonomiyi de yeniden şekillendirmiştir.
Elektronik ticaret; kurumları, bireyleri ve devleti hantal yapısından uzaklaştırarak sürekli hareket halinde olmaya zorlamakta ve rekabetin temelini değiştirmektedir. Eskiden çok sayıda müşteriye sahip olabilen sadece büyük ölçekli işletmeler iken; bu yeni iş yapma biçimiyle artık küçük işletmeler de dünyanın dört bir yanından çok sayıda müşteriye ulaşabilmektedir. İşleri yürütmenin ekonomik yapısı o kadar değişmektedir ki; dünyanın neresinde olursa olsun bir müşteriye daha hizmet vermenin marjinal maliyeti önemsiz kalmaktadır.
Bu çalışmada; dinleyiciye sanal dünyanın aktörleri ortaya konulmaya çalışılarak; elektronik ticaretin taraflarına, taraflar arasındaki ilişkilere; kullanıcılara, ekonomiye ve istihdama etkilerine değinilmiş; istatistikler ve örnekler yardımıyla elektronik ticaretin fırsatları ile belirsiz tehlikeleri için bir altyapı oluşturulmak istenmiştir.

II.YENİ EKONOMİNİN GEREKÇELERİ

Yeni ekonominin dört önemli bileşeni var. Bunlar;
1. Dijitalleşme-internet
2. AR-GE faaliyetleri
3. Globalleşme
4. İnsan kaynakları profilinde radikal değişme, kol işçilerinden ofis işçilerine geçiş.
Yeni ekonominin omurgasını internet oluşturuyor. İnternetin, iş dünyasına getirdiği fırsatlar ise e-ticaret olarak karşımıza çıkıyor.

A) Yeni Ekonominin Özellikleri
1. Bilgi üretiminin maliyeti, sanayi üretiminin maliyetinden çok daha düşük. Bilgi ekonomisi şirketlerinin değeri, dev sanayi şirketleriyle yarışıyor.
2. Eski ekonomide coğrafi konum stratejik bir öneme sahipti. Yeni ekonomide ise uzaklık kavramı önemli değil. Örneğin, Amazon üç yıl içinde 160 ülkede 1.5 milyon kişiye kitap sattı.
3. Yeni ekonomide zaman kavramı ortadan kalkıyor. İnternet üzerinde şirketler birbirleriyle ve müşterileriyle anında iletişim kurup, işlem yapabiliyorlar.
4. Yeni ekonomide bilgi ve insan çok önemli. Beyin gücü, yeni ekonomide kritik bir role sahip.
5. İnternet üzerinde yeni bir ürünün tanıtımı ve satışı hızla yapılabiliyor. Ürün tutulursa satış patlamasına yol açabiliyor.
6. Pazar payı, şirketlerin piyasa değerini belirleyen ana faktör haline gelmiş durumda. Kimi şirketler, pazar paylarını arttırmak için internet üzerinde bedava ürünler dağıtıyor ve böylece piyasa değerinin artmasını sağlıyor.
7. Geleneksel dağıtım kanalları ve bayiler, internetin tehdidi altında. İnternet, işletmelerin, doğrudan müşteriyle temas kurmasını sağlıyor.
8. Ürünlerin bilgiye dayalı kısımlarının, toplam değer içindeki payı giderek artıyor.
9. Yeni yazılımlarla, müşterilerin fiyat karşılaştırmaları yapmaları kolaylaştı.
10. İstenilen ürüne anında ulaşabilmek ve internetten satın almak mümkün hale geldi.

B) Yeni Ekonominin Unsurları
1. Bilgi: Yeni ekonomi bilgi ekonomisidir.
2. Dijitalleşme: Yeni ekonomi dijital bir ekonomidir.
3. Sanal dünya: Bilginin niteliği analogtan dijitale doğru değişim gösterdikçe, ekonomik faaliyetlerin doğası değişmektedir.
4. Molekülleşme: Ekonomik faaliyetin temelini oluşturan organizasyonlar, yerlerini moleküler ve bu ölçüde dinamik birimlere bırakmaktadır.
5. Entegrasyon/Ağ ile bağlanma: Yeni ekonomi bir iletişim ağı ekonomisidir.
6. Aracısızlaşma: Aracı işlemler, işletmeler ve bireyler ortadan kalkmaktadır.
7. Bir noktada buluşma : Yeni ekonomide tüm sektörler, bilgisayar iletişim ve içerik endüstrilerinde buluşmaktadır.
8. Yenilikçilik : Yenilik yaratma yeteneği, yeni ekonominin en önemli dinamiğidir.
9. Ücret-Tüketici : İnteraktif ilişkilere imkân sağlayan teknolojiler sayesinde, yeni ekonomide üretici ve tüketici arasındaki sınırlar ortadan kalkmaktadır.
10. Hız/İvedilik : Hız, yeni ekonominin en belirgin özelliklerindendir. Gerçek zamanlı işlemler üretimde, pazarlamada, muhasebe ve stok işlemlerinde sözleşme yapma ya da yenilemede inanılmaz bir hız sağlamıştır.
11. Küreselleşme : Yeni ekonomide, coğrafi sınırlar ortadan kalkmaktadır. Ulus devleti kavramı önemini yitirmekte ve ülkeler arasındaki bağımlılık artmaktadır.
12. Çatışma : Sosyal çelişkiler ve çatışmalar artma eğilimindedir. Sahip olan ve olmayanlar arasındaki uçurum giderek büyümektedir.

__________________
Simge Velipaşalar