Patricia Gazze
Coca Cola İçecek A.Ş.
İnsan Kaynakları Sistem Geliştirme Süpervizörü
80'lerden sonra iş dünyasını şekillendiren iki kavram ortaya çıkmıştır. Biri sürekli değişim diğeri ise artan bilgi. Günümüzde şirketler, faaliyetlerini ve kültürlerini sürekli olan bu değişimle uyumlu hale getirmek için organizasyonun bilgi sermayesini arttırma yoluna gitmektedirler.
Meslek edinmek için üniversiteye gidilen ve mezun olunduktan sonra sadece üniversitede öğrenilenlerin işte uygulandığı eski ekonomi dönemi artık çok geride kalmıştır. Yeni ekonomide öğrenme faaliyeti, üniversite sıraları ile sınırlı olmaktan çıkmış, yapılan işin önemli bir parçası olmuş ve hayat boyu devam eden bir süreç haline gelmiştir.
İş dünyasının değişen bu koşulları, öğrenen organizasyonun yaratılması ihtiyacını doğurmuş ve şirketleri klasik eğitim bölümlerinden farklı olarak, sürekli öğrenmeyi şirket kültürünün bir parçası haline getirecek farklı bir arayışa yöneltmiştir. İşte kurum üniversiteleri (corporate university) bu arayışın en önemli sonuçlarından biridir.
Kurum üniversitesi tanım olarak, şirket performansının arttırılması için, eğitim ve gelişim stratejilerini
şirket stratejileri ile uyumlu hale getiren, bu kapsamda kurum içi ve dışında
işbirliklerinin kurulmasına dayanan ve çalışanların yanı sıra değer zincirinin diğer elemanları olan
müşterileri ve tedarikçileri de eğitmeyi hedefleyen
stratejik bir yaklaşımdır.
Kurum Üniversitelerinin Eğitim Bölümlerinden Farkı
Yukarıdaki tanımdan da görülebileceği gibi kurum üniversiteleri, şirket stratejileri ile eğitim ve gelişim stratejilerini uyumlu hale getirmekte ve bu noktada klasik eğitim bölümlerinden ayrılmaktadırlar. Genel olarak şirketlerin eğitim bölümleri, tepkisel (değişim gerçekleştikten sonra değişime adaptasyonu sağlayan eğitimleri sunan), merkezi olmayan ve eğitime kayıt olma koşulu ile tüm çalışanlara açık eğitimler sunan bir yapıda hizmet vermektedirler. Bu özellikleriyle, stratejik ve uzun vadeli bir yaklaşıma sahip olmaktan çok, sadece durağan bir ekonominin ihtiyacını karşılamaktadırlar.
Oysa, değişimin iş dünyasının belirleyici faktörü olduğu günümüzde, eğitimlerin daha sistematik bir yapıda ve stratejik bir bakış açısıyla verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda kurum üniversiteleri, klasik bir eğitim bölümünden farklı olarak, tıpkı ayrı bir şirket gibi, faaliyetlerini merkezi olarak yürüten, proaktif (değişimi öngören ve müşterilerini değişime hazırlayan bir yaklaşım), farklı eğitim yöntemleri ve içerikleri ile farklı müşterilere (çalışanlar, dış müşteriler ve tedarikçiler) en uygun çözümü sunmaya çalışan bir yapıda çalışmayı amaç edinmiştir.
Kurum Üniversiteleri Tarafından Kurulan İşbirlikleri
Tanımda öne çıkan bir diğer nokta da, kurum üniversitelerinin şirket içi ve dışında işbirliği kurma çabalarıdır.
Kurum üniversiteleri, şirket stratejilerinin gerçekleştirilmesi için, organizasyon içinde birim yöneticileri ile birarada çalışmakta, yöneticilerin stratejik hedeflerine ulaşmalarını kolaylaştıracak ve hızlandıracak eğitim yöntemlerini ve içeriklerini birlikte oluşturmaktadırlar.
Organizasyon dışında ise üniversiteler ile kurulan işbirlikleri artarak devam etmektedir. Şirketler, ihtiyaç duyulan bilgi ve beceriye yeterince sahip olmamaları nedeniyle en iyi okullardan mezun çalışanlarını bile yeniden eğitmek zorunda kalmaktadırlar. Bunun en önemli nedenlerinden biri üniversitelerde sunulan eğitim içeriğinin fazlasıyla teorik ve uygulamadan uzak olmasıdır. Çözüm olarak, üniversiteler ve şirketler ortak bir eğitim programı tasarlamak ve sunmak yoluna gitmektedirler.
Bu işbirliğine şirketler sektör ve faaliyet alanlarındaki tecrübelerini; üniversiteler ise uzmanlık alanlarındaki bilgilerini, araştırma ve geliştirme olanaklarını ve sertifikasyon fırsatını sunarak katkıda bulunmaktadırlar.
Amerika Birleşik Devletleri'nde kurum üniversitelerinin %40'ı yüksek öğretim kurumları ile işbirliğine gitmektedir. Dünya'da bu anlamda kurulan işbirliklerine örnek olarak, Lufthansa - INSEAD(Fransa)/London Business School, McGill(Kanada)/CEIBS(Çin), Bank of Montreal - Dalhousie University veya Deustche Bank - Duke University gösterilebilir. Türkiye'de ise son yıllarda kurum üniversitelerinin kurulması ile ilgili ciddi bir çaba görülmektedir.
Üniversiteler ile kurulan bu işbirliği, klasik yapıda işleyen üniversiteler tarafından zaman zaman bir tehdit olarak algılanmaktadır. Ancak kurum üniversiteleri, rekabet avantajı yaratan pratik iş bilgisini ve yöneticilik becerilerini sunmayı amaçlarken; klasik üniversiteler disiplinlerarası geniş bir perspektif sunarak, farklı yaklaşımlar doğrultusunda düşünme yetisini kazandırmayı hedeflemekte ve bu noktada kurum üniversitelerinden ayrılmaktadırlar. Bunun yanı sıra, kurum üniversitelerinin kendilerini sadece çalışanlarını veya şirkette çalışma potansiyeli olan öğrencileri eğitmekle yükümlü hissederken, klasik üniversiteler herhangi bir şirkette çalışma potansiyeli olsun veya olmasın tüm öğrencilere eğitim sunma misyonunu taşımaktadır. Dolayısıyla, hedef kitle ve misyon farklılıkları göz önüne alınarak, kurum üniversiteleri ile klasik üniversitelerin birbirlerinin rollerini benimsememelerine dikkat edilmesi ve işbirliğinin bu doğrultuda kurulması ön plana çıkmaktadır.
Kurum Üniversitelerinin Müşterileri
Tanımda ortaya çıkan üçüncü önemli nokta, kurum üniversitelerinin sadece yöneticileri eğiten eğitim bölümü yapısından farklı olarak, tüm çalışanların yanı sıra ana müşterileri ve tedarikçileri de hedef kitlesi olarak belirlemesidir.
Eğitimi bu derece yaygınlaştırabilmede, teknolojik gelişmeler, özellikle uzaktan eğitim imkanı önemli rol oynamaktadır.
Kurum üniversitesi kavramı içerisinde, sınıf içi eğitimlerin yanı sıra özellikle intranet ve internet üzerinden eğitim ön plana çıkmakta, bu sayede eğitimlerin daha esnek ve az maliyetli hale getirilerek yaygınlaştırılabilmesi mümkün olmaktadır.
Eğitimlerin tedarikçiler ile müşterilere yaygınlaştırılması ile, kurum performansında etkili tüm tarafların kurumun misyonu, vizyonu, değerleri ve yetkinlikleri konusunda bilgilendirilmesi ve bu sayede uzun vadeli stratejik hedeflerin gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır.
Kurum Üniversiteleri Nasıl Başarılı Olur?
Yukarıda belirtilen özellikleriyle kurum üniversiteleri son yıllarda gittikçe popüler hale gelmiştir. Peki şirketleri bu yönde bir çabaya iten faktörler nelerdir?
Bunların başında, eğitimlerin kurum stratejileri ile uyumlu hale getirilmesi, öğrenme sürecinin sürekli ve resmi bir yapıya taşınması, kurumun ihtiyaç duyduğu bilgi sermayesinin arttırılabilmesi ve hayat boyu öğrenme odaklı bir kültürün oluşturulması isteği gelmektedir. Bunun yanında, bünyesinde kurum üniversitesi bulunduran şirketler çalışanların gelişimine verdikleri önemle, daha kaliteli işgücünü çekebilmek ve yüksek performanslı çalışanları elde tutabilmek konusunda bu imkanı sunmayan rakip şirketlere kıyasla avantaj sağlamaktadırlar.
Belirtilen nedenlere bağlı olarak, kurum üniversiteleri gittikçe yaygınlaşmaktadır. 1988 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde 400 olan kurum üniversite sayısı günümüzde 1600'ü bulmuştur. Bu sayının bir kaç sene içerisinde 2000'i bulacağı belirtilmektedir. Ancak kurum üniversitelerinin iş dünyasında yeni bir moda olarak kalmaması ve başarılı olabilmesi için bazı kritik konulara önem verilmesi gerekmektedir. Bu kritik konuları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Üst yönetim ve kurum liderlerinin eğitim faaliyetlerine destekleyici ve kolaylaştırıcı bir unsur olarak katılımlarının sağlanması - bu sayede çalışanlara, kurum üniversitelerinin çabalarının desteklendiği mesajı verilebilecek, katılım ve motivasyon artacaktır.
- Kurum üniversitelerinin üst yönetimden en az bir kişinin sorumluluğunda olması - bu sayede kurum üniversitesinin strateji ve faaliyetlerinin şirket stratejileri ile uyumlu olması garanti altına alınabilecektir.
- Kurum üniversitesinin sunduğu hizmetlerle marka haline getirilmesi ve bu sayede maliyet merkezinden kar merkezine dönüştürülmesi - eğitim hizmetlerinin dışarıya ücret karşılığı ile sunulması ile kurum üniversitelerine yapılan yüksek yatırımın (ortalama kurum üniversitesi bütçesi yıllık toplam bordro maliyetinin %2'sine eşittir) kısa sürede geri dönmesi mümkün olacaktır.
- Eğitim etkinliğinin ölçülmesi, gelişimin takibi ve eğitimlerin yaygınlaştırılması için teknolojinin etkin olarak kullanılması
- Doğru eğitim programının oluşturulması: Corporate University Exchange Inc. şirketinin başkanı Jeanne Meister'a göre kurum üniversitelerinin eğitim programında mutlaka bulunması gereken 3 konu şunlardır:
- Kurum vatandaşlığı (corporate citizenship): kurum kültürü, değerleri ve tarihi
- Kavramsal çerçeve (conceptual framework): sektör bilgisi
- Temel yetkinlikler: şirkete özel bilgi, beceri ve tutumlar
Bilginin ve teknolojinin sürekli yenilendiği "yeni ekonomi", şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve rekabet avantajını koruyabilmeleri için en önemli kaynakları olan insanın gelişimine yatırım yapmalarını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, kurum üniversiteleri çalışan gelişimi ile kurumun performans gelişimini birleştiren önemli bir stratejik araç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çabanın başarıya ulaşabilmesi, tüm tarafların (şirket, çalışanlar ve işbirliğinde olunan kurumlar) beklentilerinin karşılanması ile mümkündür. Bir başka deyişle kurum üniversiteler, çalışanların kişisel gelişim ve işverenlerce tercih edilme (employability) hedefini, kurumların performans gelişimi hedefini ve eğer işbirliğine gidilmişse üniversitelerin işgücünün eğitiminde söz sahibi olma ve belli bir kalite standardında eğitim sunma hedefini gerçekleştirmesini sağlamalıdır. Aksi takdirde, bu tür çabalar yüksek maliyetli bir moda olmaktan öteye geçemeyecektir.
www.insankaynaklari.com
Kurum Üniversiteleri
Düzenli Mod
