Elvan Hanım aramıza hoşgeldiniz. Öncelikle düşüncelerinizi bizimle paylaştığınız ve birçok doğru tespitiniz için de tüm ekip adına teşekkür ederim. Bahsettiğiniz şeyler çok doğru ama benim değinmek istediğim şey günümüzde kariyer planlama tümcesinin çok değişik anlamlar altında ve kimi zamanda yanlış kullanılması ve açıklanması. Sizin de vesilenizle hazır yeri gelmişken ben de arkadaşlarla Kariyer ve Kariyer Planlamanın kavramsal çerçevesi hakkında hazırladığım bir yazıyı paylaşmak istiyorum sizinle
Kariyer ,Fransızca ''carrierre''İngilizce ''career''kelimesinin karşığı olarak Türkçeye çevrilmiştir.Kelimenin sözlük anlamı taş ocağı , koşu yeri, arena, mecazi anlamda ise , yaşam ömür , meslektir.
1970 li yıllarda ele alınmaya başlayan bu kavram son zamanlarda sıkça kullanılan bir kavram haline gelmiştir..Kariyer kavramının değişik anlamlarda kullanıldığı görülmektedir..Günlük konuşmalarda kariyer;ilerlemek ,meslek,iş hayatı,başarı ,kişinin iş hayatı boyunca üstlendiği rolleriyle ilgili deneyimleri anlamında kullanılmaktadır.İlgili literatür incelendiğinde kariyer kavramına yapılmış bir çok tanım bulmak mümkündür.Bunlardan bazıları şöyledir;
Kariyer; bir insanın çalışabileceği yıllar boyunca herhangi bir iş alanında adım adım ve sürekli olarak ilerlemesi ,deneyim ve beceri kazanmasıdır.
Geniş anlamda kariyer; kişinin çalışma yaşamı boyunca üstlendiği işlerin bir bütünü olarak tanımlanırsa da kariyer kavramı,bu tanımın ötesinde daha geniş bir anlam ifade etmektedir.Bir kişinin sahip olduğu kariyeri,sadece onun sahip olduğu işler değil ,işyerinde kendisine verilen iş rolüne ilişkin beklenti ,amaç, duygu ve arzularını gerçekleştirebilmesi için eğitilmesi ve böylece sahip olduğu bilgi ,beceri,yetenek ve çalışma arzusu ile o işletmede ilerleyebilmesi anlamını taşır
Kariyer , insanın davranış motifleri ile donanmış,bir yaşam boyu devam eden işler serisidir.Seçilen bir iş hattında ilerlemek ve bunun sonucunda daha fazla para kazanmak ,daha fazla sorumluluk üstlenmek,daha fazla statü,güç ve saygınlık elde etmektir.
Kariyerle ilgili tanımlar incelendiğinde ortak noktaların ,çalışan kişinin başarı derecesini simgeleyen ,işle ilgili pozisyonlarda ilerlemesi ve örgüt basamaklarından yukarı doğru çıkarak yükselmesini temel alan bir kavram olduğu görülür.Kariyer insanın iş hayatı boyunca yer aldığı basamaksal mevkiler ve yaptığı işleri,bulunduğu konumla ilgili tutum ve davranışlarını içeren bir süreçtir.Ortak noktaları şı şekilde genellemek de mümkündür;
1. Sadece üst düzeyde ,yüksek statülü işler için değil her meslek için kariyer vardır.Bir genel müdürün,bir işçinin,bir akademisyenin vb.kendilerine özgü birer kariyer yaşantıları vardır.
2. Dikey hareketlilik yanında ,aynı örgütsel kademede kalarak çeşitli bilgi,beceri ve yetenekler edinilerek de kariyer kazanılabilir.
3. Bireyin kariyerinde söz sahibi olan sadece yönetim değildir.Birey kendi kariyerini kendisi planlamaktadır.
4. Kariyeri bir örgüte üye olmakta kazanılan bir edinim şeklinde sınırlamamk gerekir.Birey iş dışındaki faaliyet ve yaşantıları ile kariyerine katkı yapabilmekte hattta hızla değişen dünyamızda birden fazla kariyere sahip olan insanların sayısı artmaktadır.
Kariyer ,insan yaşamı için bir odak ve anlam ifade eder .Bir kişinin çalıştığı çevrede birçok insanla iletişmde bulunması ve onlarla işbirliği içinde çalışması (Elvan Hanım'ın belirttiği gibi kimi zaman istemsek bile bazı kişilerlerle çalışmayı)bir mesleğin sosyal yönünü oluştururken,bu mesleks ayesinde sağlayacağı iş doyumu psikolojik yönünü oluşturur.
Kariyer kavramında odak noktada insan yer alır.İnsan çalışma yaşamına atıldığı ilk günden itibaren ihtiyaçlarını karşılamak,beklentilerini tatmin etmek ,geleceğe yönelik planlarını gerçekleştirmek,işinde ilerlemek kısacası başarılı olamk ister.İşte insanın başarısı yaptığı işten mutluluk duymasına tatmin olmasına,bilgi ve yeteneğini kullanmasına bağlıdır.
İşletmelerde ise Kariyer planlamasında yapılabilecek çalışmaları günümüzde insan kaynakları departmanı üstlenmiştir. Kariyer planlaması örgütlerde motivasyonu, kaliteyi, birey ve işletmenin hedeflerini ortak bir noktada buluşturarak; verimliliği arttırmak için insan kaynakları yönetiminin vazgeçilmez bir uygulaması olmuştur. Kariyer planlaması, çalışanın sahip olduğu bilgi, yetenek, beceri ve güdülerinin geliştirilmesi ile, çalışmakta olduğu organizasyon içindeki ilerleyişinin ya da somut olarak yükselmesinin planlanmasıdır
Tüm bunlardan bahsettikten sonra şunu söylemek isterimki değişen dünya ve yaam koşullarıyla birlikte bizler de değişiyoruz. Doğal olarak da beklentilerimiz yaşam gayelerimiz de değişiyor. Maslow'un hiyerarşisinde belirttiği gibi işlemiyor her zaman güdüler. Günümüzde birçok çalışanın önceliği verilecek maaş ve iş güvencesinden öte firmanın kurumsallığı ve kişiye sunacağı kariyer planı olmuş durumda.
Bu da Kariyer Planlamanın hem işletmeler hem de çalışanlar olarak bizler için önemini ortaya koymaktadır.
Hepinize iyi çalışmalar...