EDA DOĞAN
MERVE YANOĞLU

MÜLAKAT NEDİR?

lİşletmelerde belirli bir amaç doğrultusunda iki kişi arasında veya bir kişi ile bir grup arasında yapılan sözlü bilgi alışverişidir.



Mülakat ve Personel Seçimi
lABD’ de yapılan ve 2500 işletmenin katıldığı bir araştırmaya göre, bu işletmelerin % 64’ü mülakatı personel seçiminde karar vermeyi sağlayan "en önemli araç“ olarak görüyor. Türkiye’de ise bu oran % 92.

MÜLAKAT SÜRECİ

lMülakatın Amacının Saptanması
lMülakatı Yapan Kişinin (lerin) Hazırlanması
lMülakat Uygulaması
lSonuçların Değerlendirilmesi
lRapor Yazma

Mülakatın Amacının Saptanması ve Mülakatı Yapan Kişinin Hazırlanması

lMülakat neden yapılacak?
lAdayların hangi yönleri özellikle analiz edilecek?
lGörüşmenin ilk safhasında izlenecek yöntem ne olacak?
lSoruların cevaplarına göre adayların değerlendirilmesi nasıl yapılacak?
Uygulama
lİzlenen yöntem uyarınca adaya bir dizi sorular sorulur, bu sorulardan sonra aday hakkında bir değer yargısı oluşturulur.

lPsikoteknik testler bu aşamada devreye girer.

Psikoteknik Testler

Mülakatların iyi planlanamamış veya subjektif olması gibi ihtimaller karşısında psikoteknik testler büyük önem taşır.

–Fiziksel testler
–Zihinsel testler
lBeceri Testleri
lYetenek testleri
–Kişilik Testleri

Değerlendirme ve Rapor Yazma

lMülakattan hemen sonra görüşmeyi yapanların taze bilgilerle, bu bilgileri kaybetmeden ve karıştırmadan değerleme yapmaları gerekir.
lMülakat çalışmaları tamamlandıktan sonra mülakatı yapan kişi yaptığı değerlemeler ile raporunu yazar ve mülakatı süreç olarak tamamlar.

MÜLAKAT YÖNTEMLERİ

1. Birebir Görüşmeler
2. Panel Görüşmeler
3. Çalışma Arkadaşları Grubu
4. Sıralı Görüşmeler
5. Telefon Görüşmelerİ

MÜLAKATLARDA SORULAN SORULAR

lAÇIK VE KAPALI SORULAR
lNÖTR VE YÖNLENDİRİCİ SORULAR
lYÜKLÜ SORULAR
lÇANAK SORULAR
lSONDAJ SORULAR
lDURAKLAMALAR

MÜLAKATLARDA SORULAN SORULAR

lAÇIK SORU: Cevabı açık ve net sorulardır.
“Niçin bu işi seçtiniz?”
“Kendinizden bahsedebilir misiniz?”
lKAPALI SORULAR: Cevabı kısıtlı sorulardır.
“Enflasyon muhasebesi hangi tarihte yayınlanmıştır?”

Soru Türleri
lNÖTR SORULAR: Olumlu-olumsuz veya yargılayıcı ifadeler içermeyen sorulardır.

“Önceki işyerinizden neden ayrıldınız?”

lYÖNLENDİRMELİ SORULAR: Beklenen cevabın belli edildiği sorulardır.

“Sürücü belgeniz var, değil mi?
Soru Türleri
lSTRES SORULARI: Kişiyi sıkıştırmak için sorulan sorulardır. Tepkisi, soğukkanlılığı ölçülür.
“Ne kadar zamandır iş arıyorsunuz, neden bulamadınız?”
“Bu yaşta daha fazla para kazanmanız gerektiğini düşünmüyor musunuz?”
Soru Türleri
lÇANAK SORULAR: Soru soruyu doğurur ve her soru diğerine çanak görevi yapar.
- Hangi birimle daha çok ilgileniyorsunuz?
- Pazarlama.
- Pazarlamayla ilgili bir kitap okudunuz mu?
- ….

lSONDAJ SORULAR: Bir konunun derinine inmek için sorulan iç içe geçmiş sorulardır.

“İngilizce biliyor musunuz?”
“Hangi seviyedesiniz?”
“So, you should be understanding what I say, shouldn’t you?”
Soru Türleri
lDURAKLAMALAR: Kişiyi daha fazla konuşturmak için zaman zaman anlamlı duraklamalar yapılır.
Mülakat Sırasında Karşılaşılabilecek Tipik Sorular
lGelecek için planlarınız nelerdir?
lNeden bizim kurumumuzda çalışmak istiyorsunuz?
lNe tür bir iş tercih edersiniz?
lBu iş için neden diğerlerini değil de sizi tercih edelim?
lSeyahat etmek ister misiniz?
lBize ne tür katkılarda bulunabileceğinizi düşünüyorsunuz?

AMAÇLARINA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ

lİSTİHDAM MÜLAKATI
lUYUM MÜLAKATI
lBAŞARI DEĞERLEME MÜLAKATI
lDÜZELTİCİ FAALİYET MÜLAKATI
lDANIŞMANLIK MÜLAKATI
lİŞTEN ÇIKIŞ MÜLAKATI
lBİLGİ TOPLAMA MÜLAKATI

Mülakat Türleri

lİSTİHDAM MÜLAKATI : Kişiye işe almak için yapılan mülakatlardır.

lUYUM MÜLAKATI(ORYANTASYON) : İşe yeni başlayan kişileri işe alıştırmak, bilgi vermek amacıyla yapılan mülakattır.

Mülakat Türleri
lİŞTEN ÇIKIŞ MÜLAKATI: Kişi işten ayrılmak istediğinde nedenlerini sorgulamak amacıyla yapılır.

lBAŞARI DEĞERLEME MÜLAKATI: Çalışanın performansının değerlendirildiği mülakattır.

Mülakat Türleri
lDANIŞMANLIK MÜLAKATI: Danışmanların görüşlerini ve önerilerini almak için yapılan görüşmelerdir.


KURGUSUNA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ

lYAPILANDIRILMAMIŞ (SERBEST) MÜLAKAT
lYAPILANDIRILMIŞ (STANDART) MÜLAKAT
lDEĞERLENDİRME MERKEZİ

KURGUSUNA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ

lYAPILANDIRILMAMIŞ (SERBEST) MÜLAKAT: Önceden herhangi bir soru kalıbı hazırlanmaz. Sadece özgeçmişteki bilgiler irdelenir.

lYAPILANDIRILMIŞ (STANDART) MÜLAKAT: Sorulacak sorular ve adaylarda aranan nitelikler önceden belirlenmiştir.
KURGUSUNA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ
lDEĞERLENDİRME MERKEZİ :Bu görüşme yöntemi testler, yönetim oyunları, grup tartışmaları, özgeçmişin irdelenmesi, sunum yapılması gibi aşamaları içerir.
ADAY VE MÜLAKATÇI SAYISINA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ
lPANEL(KOMİSYON) MÜLAKATLAR : Genellikle adayın karşısında üçten fazla mülakatçı yer almaktadır.

lBİREBİR GÖRÜŞME : Bir mülakatçı aday ile görüşmelerini bire bir yapar.
ADAY VE MÜLAKATÇI SAYISINA GÖRE MÜLAKAT TÜRLERİ
lTOPLU (GRUP) GÖRÜŞME : Özellikle fazla sayıda eleman alınacağı durumlarda zaman kazanmak için birden fazla adayın aynı anda mülakata alınmasıdır.

Mülakat Sırasında...

lKendinizden emin bir şekilde el sıkışın
lGöz teması kurmaya çalışın
lBeden diline dikkat edin
lDürüst olun
lBilmiyorsanız “bilmiyorum” deyin
YAPMAYIN
lKişisel mevzulara girmeyin!
lEski yöneticileriniz aleyhinde konuşmayın!
lRol yapmayın!
lKendinizi övmeyin!
lÇok konuşmayın!
lSöz kesmeyin!

__________________
Müslüm Doğan
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi
İnsan Kaynakları Yönetimi Programı
Yüksek Lisans Öğrencisi