SOSYAL PROJELER
Dünyada sponsorluk pazarı 34 milyar dolarlık bir hacme sahip, Türkiye’de ise 750 milyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. İşi sponsorluk danışmanlığı olan Arya Sponsorluk’un kurucu ortağı Arzu Çekirge Paksoy, yabancı kurumların Türkiye pazarına girmesiyle Türkiye’de kurumlar arasında bu konuda çok ciddi bir rekabet doğduğunu söylüyor.
Paksoy sosyal sorumluluk projelerinin son iki yılda çok arttığına dikkat çekiyor: "Şirketlere önümüzdeki iki senede hangi alanda sponsorluk faliyetlerine ağırlık vereceklerini sorduğumuzda yüzde 57.7’si sosyal sorumluluk projeleri dedi. Bunu yüzde 34.6 ile etkinlik ve organizasyon takip ediyor. Firmalar dizi sponsorluklarının ise azalacağını söylüyorlar. Dizilere ayrılacak sponsorluk payını daha çok sosyal projelerine kaydırmayı düşündüklerini görüyoruz. Aynı şekilde takım sporlarının biraz daha düşeceğini ama sosyal sorumluluk ve çevre konusundaki sponsorluklarının artacağını belirtiyorlar."
Şirketin diğer ortağı Oya Karaağaç bunu takım sponsorlarının anlaşmalarının birkaç seneyi kapsamasına bağlıyor: "Tabii spora yapılan destek azalmayacak. Tam tersi çeşitlenecek. Ama geniş mecraya hitap eden sporların örneğin futbolun yada ligin sponsorları zaten belli. Dolayısıyla kurumlar diğer alanlarda gelişmeye hazır."
Oya Karaağaç’a göre, Garanti’nin 12 Dev Adam sponsorluğu Türkiye’de bir dönüm noktası. Bu olaydan sonra firmalar futbol dışında farklı spor dallarında da ciddi sponsorluklar üstlenmeye, hatta bireysel sporları desteklemeye başladı.
Arzu Çekirge Paksoy, tüm dünyada sponsorluk harcamalarının yüzde 66’sının spora ayrıldığını söylüyor: "Spor geniş kitlelere hitap ettiği ve televizyondan yayınlandığı için sponsorluk bedeli çok yüksek. Dolayısıyla sponsorluk harcamaları içinde büyük bir yüzde kapsıyor. Ama genel trende baktığımızda spora yapılan sponsorluklar azalıyor ve sosyal sorumluluk projeleri yükseliyor. Sosyal sorumluluğu kültür sanat ve çevre projeleri takip ediyor."
Akademetre’nin yaptığı araştırma da, 2002’de yine aynı şirket tarafından yapılan araştırmayla karşılaştırılınca bazı farklılıklar gösteriyor. Paksoy, geçmişte de halkın en çok eğitim ve sağlıkla ilgili sponsorluklar talep ettiğini ama bu yıl çevre konusunda da ciddi bir talep artışının görüldüğüne dikkat çekiyor: "Batıda çevre sponsorluklarına telep artıyor, doğuda ise sağlık ön planda. 2002’yle kıyaslandığında çevre konusunda bir artış, sağlık ve eğitimde de küçük bir düşüş var. Çünkü son dönemde Kardelenler yada Baba Bizi Okula Gönder gibi projelerden dolayı halk eğitim sponsorluklarına biraz doymuş durumda."
PERAKENDE VE İLAÇ SPONSOR OLMUYOR
Karağaç ve Paksoy, en çok GSM şirketleri, holdingler, gıda sektörü, akaryakıt ve otomotiv şirketlerinin sponsor olduğunu söylüyor: "İlaç dünyada çok ciddi sponsorluk yapan bir sektör özellikle kültür sanat ve müzecilik alanlarında. Fakat Türkiye’de bu boyutta değil. Perakende ve tekstil de Türkiye’de bu alana çok az yöneliyor."
İki ortak, tüketiciye hızla ulaşmak isteyen firmaların spora, kurumsal itibarını güçlendirmek isteyenlerin kültür ve sanata sponsur olduğunu ekliyor.
Sponsorluk 2006 konferans programı
20 Eylül’de sosyal sorumluluk, 21 Eylül’de sporda pazarlama, 22 Eylül’de ise etkinlik pazarlaması ve televizyon sponsorluğu üzerinde durulacak. Firmalar neleri nasıl yaptıklarını, karşılaştıkları zorlukları ve bunları nasıl pozitife döndürdüklerini anlatacaklar. Konferansta şirketlerin sponsor olduğu sporcularda prezentasyonlar da yer alacak.
Neden süreklilik teması seçildi
Bu yıl sponsorluk konferansının teması süreklilik. Nedenini, Arya Sponsorluk’un ortağı Oya Karaağaç açıklıyor: "Bir şirket bir projeye girerken en az 3 yıl öngörmeli, bu 3 yılı bir deneme süresi gibi düşünmeli. Oysa Türkiye’de her şey çok kısa vadeli planlarla yapılıyor. Kriz dönemlerinde sponsorluğu ya da sosyal sorumluluk projelerini durdurmamak gerek. Ancak uzun vadede tüketicinin kalbinde ve aklında bir yere ulaşabilirsiniz. Başarılı sayılan tüm projeler sürekliliği olan projeler."
ŞİRKETLER NE DİYOR (Gfk, Eylül 2006)
Bir numaralı amaç kurumsal itibara katkı
Firmaların yüzde 60.3’ü sosyal projelere (eğitim, sağlık, çevre, arkeoloji), yüzde 56.4’ü konser, festival organizasyonuna, yüzde 41.0’ı diğer sanat faaliyetlerine, yüzde 29.5’i televizyona (dizi, yarışma), yüzde 26.9’u takım sporlarına, yüzde 21.8’i bireysel sporlara, yüzde 1.3’ü STK’lara sponsor oluyor. Yüzde 1.3’ü ise hiçbiri yanıtını verdi.
Sponsorluk projelerindeki amacınız ne sorusuna, yüzde 87.2’si kurumsal itibara katkı, yüzde 76.9’u toplumsal sorumluluk, yüzde 62.8’i bilinirliği artırmak, yüzde 50’si marka sadaketini arttırmak, yüzde 42.3’ü imaj değiştirmek, yüzde 29.5’i satışa destek vermek, yüzde 3.8’i müşteri ve potansiyel müşterileri eğlendirmek yanıtını verdi.
Sponsorluk projelerine haberleri ile destek olan gazeteler arasında birinciliği yüzde 62.8 ile Hürriyet, TV kanallarında birinciliği yüzde 65.4 ile NTV aldı.
2005-2006 sponsorluk bütçenizi karşışlatırdığınızda, geçen seneye oranla sponsorluk bütçenizde bir artış oldu mu, sorusuna şirketlerin yüzde 60.3’e evet, yüzde 35.9 hayır, yüzde 3.8 cevap yok dedi.
HALK NE DİYOR (Akademetre, Eylül 2006)
Sponsorluk nedir, hiç bilmeyenlerin oranı yüzde 20’den yüzde 1’e indi
2002’de halkın sponsorluğa bakışını ölçen ilk araştırmaya katılanların yüzde 20’si sponsorluk konusunda bilgi sahibi değilken bu oran 2006’da yüzde 1’e indi.
Sponsorluk ticari bir araçtır, diyenlerin oranı yüzde 51’den 55’e inerken, sponsorluk topluma katkı sağlama aracıdır diyenlerin oranı ise yüzde 28’den yüzde 43’e çıktı. Yani halkın sponsorluğa bakışı olumlu yönde değişiyor
Sponsorluğu iyi bir reklam aracı olarak görenlerin oranı da yüzde 59’dan 78’e çıktı.
Sponsorluk yapmak reklam yapmaktan daha etkilidir, diyenlerin oranı 2002’de yüzde 59 iken 2006’da yüzde 78’e yükseldi.
Sponsorluk firma tercihimi etkiler veya kesinlikle etkiler, diyenlerin oranı 2002’de yüzde 62 iken, 2006’da yüzde 82’ye çıktı.
Aynı iki ürün arasında sponsor firmanın ürününü tercih ederim, diyenlerin oranı yüzde 65’den yüzde 73’e, fiyatı yüksek dahi olsa sponsor firmanın ürününü tercih ederim, diyenlerin oranı yüzde 31’den yüzde 58.3’e çıktı. Arzu Paksoy Çekirge bu sonucu şöyle yorumluyor: "Sponsorluk aynı zamanda bir pazarlama aracıdır. Halk da bunu biliyor, sponsorluk bir nevi reklamdır diyor. Fakat buna aldırış etmiyor, benim yöreme katkıda bulunsun ben gidip daha pahalı da olsa onun ürününü alırım diyor."
Tüm bölgelerde ama özellikle doğuda en çok sponsorluk sağlık alanında daha sonra ise eğitim alanında isteniyor. Bunları çevre ve kültür talepleri takip ediyor.
Bütün bölgelerde en çok sponsorluk talebi sağlık konusunda. Ancak Marmara Bölgesi’nde sağlık sponsorluğu isteyenlerin oranı yüzde 27 iken, İç Anadolu’da yüzde 40, Güneydoğu’da yüzde 34 gibi daha yüksek oranlarda.
Çevre konusunda sponsorluk talebi en fazla Marmara Bölgesi’nden geliyor (yüzde 24). Diğer bölgelerde bu oran çok daha düşük.
14 kentte 1108 kişiyle yüzyüze görüşüldü
Araştırma şirketi Akademetre, halkın sponsorluğa bakış açısını araştırmak için İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, Konya, Malatya, Samsun ve Trabzon’da 1.108 kişi ile yüzyüze görüştü. Aynı konuda 2002’de bir araştırma yapılmıştı. Bu yılki araştırmaya katılanların yüzde 50.6’sı erkek, yüzde 49.4’ü kadın. Yüzde 5.1’ini 15-17 yaş, yüzde 23’ü 18-24 yaş, yüzde 35.1’i 25-34 yaş, yüzde 19.4’ü 35-44 yaş, yüzde 12.7’si yüzde 45-54, yüzde 4.2’si 55-64 yaş, yüzde 0.4’ü 65 yaş ve üzeri. Yüzde 1.0’ı okuma yazma bilmiyor, yüzde 2.4’ü okur yazar, yüzde 35.7’si ilk ve ortaokul mezunu, yüzde 42.8’i lise mezunu, yüzde 16.5’i üniversite mezunu yüzde 1.6’sı yüksek lisans-doktora mezunu.
bozcelik@hurriyet.com.tr
SPOR DEĞiL, DiZi DEĞiL;SOSYAL SORUMLULUK
Düzenli Mod
