Hepimizin zaman zaman başka insanların zekasını, bilgisini ya da yaratıcılığını kıskanırız. Bir konuya yaklaşımlarını, bir soruna buldukları çözümü görür ve merak ederiz: Bunu nasıl düşünebildi? Sonra da "Nasıl bu kadar akıllı olabiliyor? " deriz. İster istemez onların üstün zekalı doğmuş oldukları sonucuna varırız. Her insanın kendine özgü bir kapasitesi ya da zekası olduğuna inanarak kendimizi rahatlatırız (ya da işkence ederiz). Oysa zeka, sabit bir varlık değildir. Geliştirilebilen, iyileştirilebilen ve çalıştırılabilen bir beceriler bütünüdür. Peki beyninizi nasıl çalıştırırsınız? Olayları kavrama becerinizi geliştirmeniz ve daha iyi düşünmeniz, daha iyi kararlar vermeniz gerekir. İşin anahtarı nasıl karar verdiğinize ve kullandığınız süreçlere yoğunlaşmaktır. Dört konuya dikkat ederek karar verme becerinizi geliştirebilirsiniz:
1-Daha fazla düşünün. Karar verme işini otomatik pilota bağlamayın. Ne yaptığınızı ve etkilerini dikkatle düşünün. Karşılaştığınız bir durumun diğerlerinden farklı olduğunu ve üzerinde özellikle düşünmeniz gerektiğini görün. Aynı olayı daha önce yaşadığınıza inanarak sonucun ya da doğru yanıtın ne olduğunu bildiğinizi varsaydığınızda hatalar yaparsınız. Alışkanlık, fırsatların düşmanı olabilir. Durumu dikkatle incelemediğiniz için yeni fırsatları göremeyebilirsiniz.
2-Evet ya da hayır; doğruya da yanlış ile sınırlı kalmayın. Herhangi bir durumun neden ve neden olmasın boyutlarını araştırmak sıklıkla sorunu derinlemesine görmenizi sağlar. Belirli bir durumla ilgili olarak varsayımlarınızı dikkate alın.
Konuyu birden fazla bakış açısı ile mi ele alıyorsunuz, yoksa sorunu çok dar bir çerçevede mi tanımlıyorsunuz? Başka insanlarla etkileşimlerinizde onların olası duygusal tepkilerini ya da ağızlarından çıkan sözcükler ile gerçekten anlatmak istedikleri arasındaki farklı anlayabiliyor musunuz? Dönüp kendi davranışlarınıza baktığınızda hatalarınızı fark ediyor ve onlardan ders alıyor musunuz? Başlangıçtaki çabalarınız istediğiniz sonuçları getirmediğinde yön ya da taktik değiştirmeye hazır mısınız?
3-Kazanan bir ekip oluşturun. Sizi zorlayacak ve kendileri de zorlanmak isteyen insanlar bulun ve birbirinizin fikirlerini sınama ve geliştirme olanağını yaratın. Bunun sonucunda yaratıcı yenilikler ortaya çıkacaktır. İşyerinde, fikirlerinize en yararlı eleştirileri getiren ya da fikirlerinizi en iyi şekilde geliştiren insanları arayın. Evde size akıl karışıklığınızı giderme konusunda yardımcı olabilecek aile bireyleri ile konuşun. Siz de onlara yardımcı olun. Başarıyı paylaşın. Herkese fikrinizi geliştirmenizde size yardımcı olan insanın rolünü anlatın. O zaman çevrenizdeki kişiler size en iyi fikirlerini açacaklardır.
4- Çalışın, çalışın, biraz daha çalışın. Düşünerek karar vermek çaba gerektirir. Ama her egzersiz programında olduğu gibi çalışarak karar verme konusunda ustalaşırsınız ve süreç sizin için daha kolay hale gelir. Zaman içinde sorunları ele alma konusundaki bu yeni yaklaşım eski, özensiz düşünme alışkanlıklarınızın yerini alır. Bu beceriler üzerinde çalışma fırsatlarını her an bulabilirsiniz. Örneğin bir film izlerken karakterlerin tepkilerini inceleyin ve o tepkileri vermelerine neden olan varsayımların neler olabileceğini düşünün. İstediklerini elde etmeleri için daha iyi bir yol olabilir miydi? Kendimizi olduğumuz gibi kabul etmek ve zeka düzeyimizi değiştirme konusunda yapabileceğimiz çok bir şey olmadığına inanmak kolaydır. Oysa düşünme ve karar verme becerilerinizi pekala geliştirebilirsiniz.
Kaynak:Personel Excellence/Mayıs/2006
www.sahinlerholding.com.tr