Yrd.Doç.Dr. Aşkın Keser
Bireyin yaşamında meslek seçiminde belki de en önemli konulardan birisi, ancak bu konu çoğu zaman gerektiği gibi irdelenmemekte, ya da çoğu zaman bireylerin dikkatini yeteri kadar çekmemektedir.
Meslek seçiminde doğru seçim yapmak ya da yapmamanın ötesinde seçilen mesleğin seçim yapılan ülkedeki arz ve talep dengesi de oldukça önemlidir. Dolayısıyla bireyler sadece kişilik yapılarına göre meslek seçme kriteri* ile yetinmeyip diğer yandan da seçtikleri mesleğin arz ve talep dengesini de kontrol etmek durumundalar. Bu noktada ülkemiz açısından DPT tarafından yapılmış projeksiyon açıklayıcı bir role sahiptir.
TABLO1 Sağlık, Eğitim Ve Güvenlik Alanındaki Personel Arzı Ve İhtiyacı Projeksiyonu
Meslekler
Arz
Talep (İhtiyaç)
Hekim
83.500
100.000
Dişhekimi
16.800
22.300
Eczacı
21.000
22.000
Hemşire
104.000
176.600
İlköğretim Öğretmeni
357.800
417.900
Ortaöğretim Öğretmeni
159.800
156.700
Yükseköğretim Öğretim Elemanı
72.600
75.400
Polis
182.600
200.00
Kaynak DPT 2000 verileri'nden aktaran: Sekizinci Kalkınma Planı, "Nitelikli İnsangücü Meslek Standartları Düzeni ve Sosyal sermaye Birikimi", Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara 2001, s.19
tablo 2 teknik personel personel arzı ve ihtiyacı projeksiyonu
Meslekler
Arz
Talep (İhtiyaç)
Mimar
29.500
25.900
İnşaat Mühendisi
43.600
37.100
Makina Mühendisi
45.700
45.900
Endüstri Mühendisi
11.900
12.400
Elektrik-Elektronik Mühendisi
32.200
30.900
Bilgisayar Mühendisi
5.900
7.300
Kimya Mühendisi
18.800
17.800
Maden ve Petrol Mühendisi
8.900
7.400
Metalürji Mühendisi
4.400
2.900
Jeoloji ve Jeodizi Mühendisi
12.800
10.00
Jeodizi Mühendisi
6.800
6.200
Çevre Mühendisi
3.900
5.500
Ziraat ve Orman Mühendisi
64.400
39.300
Veteriner
12.200
12.000
Kaynak DPT 2000 verileri'nden aktaran: Sekizinci Kalkınma Planı, "Nitelikli İnsangücü Meslek Standartları Düzeni ve Sosyal sermaye Birikimi", Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara 2001, s.20
Her iki tabloda yer alan rakamlar dikkatlice incelenirse, gereksinim duyulan personelin bazı mesleklerde arzının fazla bazılarında ise ihtiyacının fazla olduğu görülecektir. Dolayısıyla seçim esnasında ihtiyaç duylan mesleklere yönelmek daha rasyonel olacaktır.
Aynı zamanda bireyler meslek seçimi yaparken yükselen değer olarak kabul edilmekte olan bir takım meslekleri ve teknolojik gelişmelere paralelel olarak gelişen yeni meslekleri tercih etmeleri daha doğru olacaktır. Uzmanlar önümüzdeki yıllarda önemleri giderek artacak ve yeni ortaya çıkmakta olan meslekleri dikkate alarak geleceğin gözde mesleklerini şöyle açıklamışlardır:
· Mühendislik, bilim ve bilgisayar sistemleri,
· Elektrik ve elektronik mühendisliği,
· Elektrik ve elektronik tamircileri,
· İletişim cihazları operatörleri,
· Merkezi ofis sistemi uzmanları,
· Elektronik yarı iletken uzmanları,Elektrik, elektronik uzmanları (assemblers),
· Webmaster,
· Bilgisayar mühendisleri, bilim adamları ve sistem analistleri, Bilgisayar programcıları,
· Akustik uzmanlığı,
· Veri girişi yapanlar, Veri işleme işleriyle uğraşanlar,
· İnfografikerlik, Dublaj veri operatörleri,
· Ses ve görüntü uzmanlığı,
· İletişim
· Karar alma danışmanlığı,
· Psikoloji Alanında Uzmanlık,
· Siber Pazarlamacılık,
· İnsan Kaynakları Uzmanlığı, Halkla İlişkiler
· Tekonoloji Hukuku,
· İmaj Danışmanlığı,
· Bireysel Yatırım Danışmanlığı,
Bireylerin seçim yaparken bu noktaları dikkate almaları önem arz etmektedir. Dolayısyla bireylerin üç kriter göz önünde bulundurarak meslek seçimi yapmaları önerilmektedir.
1.Kişilik yapınıza göre meslek seçmek,
2.Ülkenizdeki insangücü arz ve talebine yönelik yapılmış projeksiyonları dikkate alarak, ihtiyaç duyulan mesleklere yönelmek ve
3.Uzmanlar tarafından açıklanmakta olan, yükselen değer olarak görülen meslekleri ve geleceğin gözde mesleklerini seçmek olarak sıralanabilir.
Kaynaklar:
Sekizinci Kalkınma Planı, "Nitelikli İnsangücü Meslek Standartları Düzeni ve Sosyal sermaye Birikimi", Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara 2001,
Aşkın Keser, "Kariyer Planlaması Ne Zaman Başlar?", "İş,Güç Bakış" İş Yaşamı Dergisi, Sayı:2 Ağustos 2002
http://www.isguc.org/kariyer_planlama.php
* Bu konu daha önce ki makalemizde ayrıntılı bir şekilde incelendi.
www.isguc.org
Meslek Seçimi ve Seçimi Etkileyen Faktörler
Düzenli Mod
