PLANLAMA SÜRECİNİN EVRELERİ
A-Ana ve alt amaçların belirlenmesi:
Ana amaç,bir işletmenin varoluş nedeniyle ilgili olup genel bir yol göstericidir. Bu nedenle ana amaca hizmet etmek için gerçekleştirilmesi gereken alt amalarda oluşturulur. Bu alt amaçlar işletmenin belirli sürelerde ulaşmayı düşündükleri hedeflerdir. Bunların yol gösterici olması için:
_Kantitatif olması.
_Beklenen sonuçları açıkça göstermesi.
_Gerçekçi ve objektif olması.
_Hangi sürede gerçekleştirilebileceklerinin belirtilmesi gerekir.
İşletmelerin amaçları bu bağlamda farklılıklar gösterebilir. Melvin Kohn işletme amaçlarını şöyle sıralamaktadır:
a)İşletmenin devamını sağlama
b)Mal ve hizmet üretmek ve pazarlamak
c)İşletmenin büyümesi
d)İyi bir kamuoyu yaratmak
e)Yenilik
f)Sermayeye iyi bir kar oranı yaratmak
Amaçların açıkça belirtilmesi çeşitli yararlar sağlar:
1)Motivasyonu sağlar.
2)Planlamayı kolaylaştırır.
3)Yetki devrini kolaylaştırır.
4)Koordinasyonayardımcı olur.
5)Kontrol sürecini kolaylaştırır.
B-Amaçlara ulaştıracak yolların belirlenmesi ve işletme kaynaklarının değerlendirmeye tabii tutulması:
Yöneticiler iç ve dış şartları dikkate alarak belirlenen amaçları gerçekleştirecek alternatif- leri ortaya koyar. Burada işletmenin sahip olduğu kaynakların da değerlendirilmesi gerekir (finansal,teknik,beşeri,fiziksel kaynaklar vb.)Ayrıca,amaca ulaşmak için hangi işlerin,nasıl,ne zaman,kimin tarafından yapılacağı sorusuna da cevaplar aranır.
C-Alternatiflerin karşılaştırılması:
Ortaya konan alternatiflerin amaçları gerçekleştirme doğrultusunda karşılaştırılması ve değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlemede alternatiflerin teknik yapılabilirliği,maliyeti,öngör- düğü zaman,gerektirdiği kaynakların çeşitliği ve nitelikleri,sosyal açıdan uygulanabilirliği gibi kriterler kullanılabilir.
D-En uygun alternatif seçimi:
Alternatiflerin biri seçilir ve uygulamaya konur. Tersine plandan vazgeçilebilir veya birden fazla alternatif seçme kararına da varılabilir.
E-Plan hedeflerinin saptanması:
Amaçlara ve eldeki olanaklara en uygun düşecek seçenek(ler)
belirlendikten sonra yapılması gerekeniş , plan hedeflerinin belirlenmesidir. Amaca ulaşmak için,hazırlanan asıl plan çerçevesinde dönemlik(yıllık,aylık) ikinci derecede planlar,daha doğrusu programlar hazırlanır.(Örneğin DPT’nin beş yıllık kalkınma planları çerçevesinde hazırladığı yıllık planlar ve programlar). Bu programlarda,kapsadıkları dönem sonunda varılmak istenen hedefler ya da ikinci dereceden amaçlar somut bir biçimde belirlenir.Bu işi yürütme kademesin- deki kişiler üstlenir.
F-Planın denetimi:
Planlama sürecinde son aşama,planın uygulamasından alınan sonuçların planda saptanan hedeflerle karşılaştırılması ve arada olumsuz bir fark varsa bunların hangi önlemlerle nasıl giderilebileceğinin belirlenmesidir.Uygulama sırasında beklenendurumla varılan sonuçlar zaman zaman kontrol edilmezse ve olumsuz gelişmeler planda revizyona gidilerek düzeltilmezse,plan sadece dilek ve istekleri gösteren bir belge niteliği taşır.
Planlama Sürecinin Evreleri
Düzenli Mod
