Ucret liderleri! Bu sirketlerde calisanlar cok kazaniyor...
Bankacilikta Is Bankasi ve Finansbank, insaatta Tekfen ve Gama, BT'de Turkcell ve HP... Bu sirketlerin ortak ozellikleri calisyanlarina sektor ortalamalarinin cok uzerinde, kimi zaman yuzde 30-40'lari asan duzeyde yuksek ucret odemeleri. Bu konu, is dunyasi kulislerinde en cok konusulan konularin basinda geliyor. 'Yuksek ucret' politikasi izleyen bu sirketler, hem IK danismanlari tarafindan hem de sektor yoneticileri tarafindan adeta parmakla gosterilecek kadar net bicimde biliniyor
Is yasaminda 'iyi ucret' veren sirketler ile 'cok yuksek ucret alan yoneticiler' hep cok konusulan konular arasindadir. Dunyanin onde gelen yonetim gurularindan Tom Peters, 'Isinizi Yeniden Yaratin' adli kitabinda, bu konu hakkinda ilginc saptamalarda bulunuyor. 'Yuksek ucretin is hayatinda yetenek savasini kazanmak icin yeterli olmadigini dusunuyorum' diyor. Ona gore, yetenek savasini kazanmak icin olmazsa olmaz olan sey ise 'firsat'... Yani calisanlara kendilerini gostermeleri, dunyaya bir centik atabilmeleri icin firsat taniyan sirketlerin bu savasta one cikma sansi daha yuksek.
Ancak, Peters, 'sadece yuksek ucret yeterli degil' dese de, cok dusuk ucretler odeyip sonra da 'yuksek eleman sirkulasyonu'ndan sIkayet eden patronlari dinleyince cilgina dondugunu de soyluyor.
Neden Yuksek ucret?
Kuskusuz yuksek ucret politikasi izleyen sirketler, sIki rekabet ortaminda bu uygulamadan saglayabilecekleri faydanin hesabini iyi yapiyorlar. Yuksek ucret odeyerek, iyi calisanlarini rakiplere kaptirmamayi ve eleman yetistirme maliyetlerinden tasarruf etmeyi hedefliyorlar.
Yahoo'nun kurucusu Jerry Yang, ucret politikalarinin ardindaki mantigi, 'Biz muhendislerimizi profesyonel atletler gibi degerlendiriyoruz. Yuksek performansli insanlara kendi fonksiyonlarindaki ortalama birinden 10 kat fazla deger veriyoruz' diyerek acikliyor.
McKinsey'in yetenek gurusu Ed Michael ise 'En ust seviyede performans gosteren sirketler, performansi zirvede olan calisanlarini kaybetmemek icin, diger sirketlere gore daha fazla odemeye 2, hatta 4 kat daha hevesliler' degerlendirmesini yapiyor.
Su veya bu sebepten, Turkiye'de de bazi sirketler sektor ortalamalarinin cok uzerinde ucret stratejileriyle kendilerinden soz ettiriyor. Bu sirketler sektor ortalamasinin yuzde 30-40 uzerinde ucret odeyerek, yatirim yaptiklari insan kaynaklarini ellerinde tutmaya calisiyor.
Kimler yuksek ucret oduyor?
Yuksek ucret denince akla bir zamanlar bankacilik sektoru gelirdi. Ancak bu tablo 2001 yilindaki ekonomik krizden sonra degisti.
Ornegin, yuksek ucret politikasiyla efsane olmus bir Demirbank kalmadi. HSBC'nin zaman icerisinde eski ekibin ucretlerini de piyasa ortalamasina cektigi soyleniyor.
Is Bankasi'nda ucret duzeyi, sektordeki diger bankalarla paralellik gosteriyor. Ancak, calisanlar ayni zamanda bankanin ortagi oldugu icin, her yil nisan ayinda donem sonunda elde edilmis kâra gore, o yil belirlenecek katsayi ile calisanlarin aylik ucretlerinin carpimindan elde edilen tutarlar, tum calisanlara 'kârdan pay' olarak odeniyor. Ayrica yoneticilere 'yoneticilik primi' dagitiliyor. Bu da diger bankalara gore Is Bankasi'nda ucret ortalamasini yukseltiyor. Zam orani ise toplu is sozlesmesi gorusmelerinde ele aliniyor.
HP Turkiye'de calisanlarin sadece yuzde 3'u kendi istegiyle sirketten ayriliyor. Insan Kaynaklari Muduru Adnan Erdogmus, bu oranin sektor ortalamasi goz onune alindiginda cok dusuk ve pozitif bir oran olduguna deginiyor ve soyle devam ediyor: ' Yuksek ucret her seyden once basarinin odullendirilmesi olarak algilaniyor. Motivasyon artisi ve calisan bagliligina katki sagliyor. Sirketten kendi istegiyle ayrilanlarin sayisini dusuk tutuyor. Dolayisiyla, insan kaynaklarina yaptiginiz yatirimlar ve uzmanliklar, sirket bunyesinde korunuyor ve kuruma deger saglamaya devam ediyor.
ISTE CIZGININ UZERINDEKI SIRKETLER
BANKACILIK: Citibank, HSBC, Finansbank, Is Bankasi, TEB
Yabanci bankalarin ozellikle genel mudurluk organizasyonlarindaki pozisyonlar icin odedikleri ucretler, sektor ortalamasinin uzerinde. Is Bankasi ise orta ve alt kademede en iyi ucret odeyen banka olarak biliniyor.
BEYAZ ESYA VE ELEKTRONIK: Arcelik, Bosch, GE, Siemens
Bu sektorde de yuksek ucret odeyen sirketler arasinda ilk sirayi uluslararasi sirketler aliyor. Sektorun guclu yerli oyuncusu Arcelik de pazardaki agirligini artirmak icin nitelikli isgucunu tercih ediyor.
BILISIM: Turkcell, Microsoft, IBM, HP
Uluslararasi bilisim sirketleri, yurtdisindaki uygulamalari da goz onunde bulundurarak ucret belirliyor. Bu nedenle bu sirketlerde ucretler daha yuksek. Turkcell ise sektordeki iddiasini guclendirmek icin 'iyi' ucretler oduyor.
GIDA: Nestle, Kraft, Ulker, Unilever, Frito Lay
Gidada yuksek ucret veren sirketler, calisan bagliligini ve bu sayede istikrari saglamayi hedefliyor. Buyuk egitim ve know-how yatirimi yaptiklari calisanlarinin rakip tekliflerine acik olmalarini istemiyorlar. Bu nedenle ucretleri yuksek tutuyorlar.
ILAC: Pfizer, GlaxoSmithKlein, Novartis, Roche
Nitelikli insan gucune duyulan ihtiyac ve sektor ozelinde cok sIki bir rekabet yasamasi sirketleri yuksek ucret odemeye yoneltiyor. Sektorun onculeri ve agresif buyume hedefleri olan sirketler, bu nedenle ucretleri yuksek tutmak zorunda kaliyor.
INSAAT: Enka, Tekfen, Gama
Ucret ortalamasi cok yuksek bir sektor degil. Kucuk capli ve kurumsal olmayan sirketler agirlikta. Ancak buyuk projeleri gerceklestiren kurumsal sirketler sektor ortalamasinin yuzde 20-30 uzerinde ucret oduyorlar. Cimento sektorunde ise Set Group ve Lafarge, ucret politikalariyla rakiplerinin onune cikiyor.
KISISEL BAKIM VE TEMIZLIK: Unilever, Procter&Gamble
Unilever ve P&G, sadece sektorlerinde ve Turkiye'de degil, faaliyet gosterdikleri diger ulkelerde de ortalamanin uzerinde ucret oduyor. Rekabetin yogunlugu, bu iki sirketin ucretlerini sektorun yuzde 30-40 uzerinde tutmasina neden oluyor.
MOBILYA: Ikea, Tepe Group
Ikea, uluslararasi organizasyonuyla uyumlu ucret politikasi izlerken, Tepe, guclu bir grup olmasinin avantajlarini calisanlarina yansitiyor.
OTOMOTIV: Mercedes, Renault, Peugeot
Yogun rekabet, iddiasi olan sirketlerin ortalama yuzde 30'a kadar daha fazla ucret odeyerek nitelikli isgucu istihdam etmesine neden oluyor. Firmalarin yabanci olmasi da yuksek ucretlerde etkili.
PERAKENDE: Tezco, Carrefour, Shaya Group:
Kimi pozisyonlarda ucretler sektor ortalamasinin yuzde 40 bile ustune cikabiliyor. Yabanci sirketler burada da yuksek ucret veriyor. Sektordeki liderlik iddasi da ucretlerde onemli rol oynuyor.
PETROL DAGITIMI: BP, Shell
Uluslararasi organizasyonla uyumlu ucretler oduyorlar. Ozellikle ust duzey yonetici ucretleri Bati ulkeleriyle denk olabiliyor.
TEKSTIL: Levi's, Hugo Boss, Adidas, Gap
Sektorde cok kucuk capli sirketlerin bulunmasi ucret ortalamasini degistiriyor. Ancak dunyaca unlu markalar icin uretim yapan sirketler ve bu markalarin Turkiye temsilcilikleri sektorun ortalama yuzde 20 uzerinde ucret verebiliyor.
TUTUN: Philip Morris, JTI
Kârliligi cok yuksek olan bir sektor. Saglik konusundaki sakincalari nedeniyle tum dunyada tuketicilerin baskisi altinda olan sigara sirketleri, calisan cephesinde sorun yasamak istemiyor. Calsan memnuniyetine onem veriliyor ve ucretler her seviyede yuksek tutuluyor.
Fadime Coban / Capital Dergisi
Ücret Liderleri
Düzenli Mod
