Bill Gates’in İstanbul Konuşması Üzerine Bir Değerlendirme
Mustafa Kurt
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensitüsü
Geçen günlerde Türkiye’ye gelen Bill Gates İstanbul’da yapmış olduğu konuşma
esnasında bilgisayar teknolojileri alanındaki değerlendirmelerinin yanı sıra bilgi ve bilgi yönetimine ilişkin çeşitli ipuçları da sunmuştur. Gates’in “bilgisayarların dünyadaki tüm insanlar tarafından kullanılır hale gelmesi” hedefini yinelediği bu konuşmasının bilgi yönetimi konseptini ilgilendiren noktalarını analiz edebiliriz.
Bilgisayarlaşma ve Bilgi Paylaşımı
Bugün bilgi yönetimi uygulamalarında bilgi paylaşımını mümkün kılan teknolojilerin önemini biliyoruz. Bu noktada bilgisayar-yazılım sektörünün gurusu olarak adlandırabileceğimiz Gates dünya üzerindeki tüm insanların bilgisayar sahibi olmasını vizyon olarak belirliyor ve bunu şöyle ifade ediyor;
[i]
“Önümüzdeki yıllarda bilgisayar kullanıcılarının sayısı giderek artacak, milyarlara ulaşacak ve gelecekte belki de 2 milyar kullanıcıya ulaşacağız. Bu nedenle de hiçbir şekilde durmamamız lazım, herkesin bir bilgisayara sahip olana kadar devam etmemiz lazım diye düşünüyorum.” Gates’in bilgisayarların küresel çapta yayılımına ilişkin bu vizyonu işletmeler içinde önemli ipuçları sunuyor.
Asıl dikkat çeken hususlardan biri de Gates’in bilgisayar kullanmanın temel faydasını “bilgi paylaşımı” olarak tanımlaması. Gates bunu
“Bilgiyi paylaşabilme düşümüz en başından beri bizimle birlikteydi. Bu düşümüz her zaman vardı.” şeklinde açıklıyor ve bilgisayar teknolojilerinin bugün gelmiş olduğu noktayı bu amaç temelinde gerçekleştirdiklerini ima ediyor. Bu açıdan bakıldığında bilgisayarların veri işleme fonksiyonundan çok paylaşım fonksiyonu önem kazanıyor. Geçmişte ticaret nasıl mevcut ticaret yollarına ve karayollarına bağlı olarak gelişmişse gelecekte de ekonomik faaliyetlerin büyük ölçüde dijital yollar üzerinden gerçekleştirilebileceğini söylemek mümkündür. Bunu olanaklı kılacak olan ise bireylerin ve kurumların bir bilgisayara sahip olması değil o bilgisayarları enformasyon paylaşımını sağlayacak şekilde yapılandırabilmeleridir. Ekonomik faaliyetlere ilişkin tüm işlemlerin hatta ekonomik mal veya hizmetin bizzat kendisinin sanal olduğu bir dünyada “enformasyon/bilgi paylaşımı” da giderek önemini artıracaktır.
Bu anlamda günümüzde bilgi yönetimi yaklaşımının vurguladığı bilgi paylaşımı mikro seviyede işletmelerden makro seviyede toplumlara yansıtılacak ve görece karmaşık bir hal alacaktır. Bu süreçte işletmelerin genel bilgilerden çok özgün bilgilerine odaklanmaları, bu bilgi kaynaklarına yatırım yapmaları ve şirket içinde bilgi paylaşımını olanaklı kılmaları önem arz etmektedir.
Teknolojiyi Paylaşım Temelinde Yönetmek
Günümüzde hala birçok işletmede – özellikle KOBİ’lerde- bir tek bilgisayara bağlı veri işleme fonksiyonunun yürütüldüğünü görüyoruz. Günlük rutin işlemlerin kayıt altına alındığı ve mali tabloların oluşturulduğu bu bilgisayarların “bilgi paylaşımı”nı göz ardı etmiş olmaları önemli bir dezavantajdır. Çünkü işletmelerin sahip oldukları veri, enformasyon ve bilgiler paylaşıldıkça “değer yaratma” özelliği taşıyacaktır. İşletme içerisinde bilgi paylaşımının faydalarını “çığ” metaforuyla açıklamak mümkündür. Karların bir tetikleyiciyle hareket ederek sürekli büyümesi ve enerji kazanması gibi işletme içerisinde çeşitli tetikleyici araçlarla harekete geçirilen açık ve örtük bilgiler bu bilgilerin değerini ve enerjisini artıracaktır. Bireylerdeki veya süreçlerdeki mevcut bilgi kaynaklarını harekete geçirmek bilginin yenilikler oluşturmasını ve değer yaratmasını destekleyecektir. Kişilerin beyinlerinde yer alan örtük bilgilerle bilgisayarlarda ve yazılı metinlerde yer alan bilgilerin her an etkileşime girebileceği bir ortamın varlığı bu enerjinin ortaya çıkması için son derece önemlidir. Dolayısıyla gelecek yıllarda işletmenin örtük ve açık bilgi kaynaklarını göz önünde bulundurarak bu kaynakların etkileşime sokulabileceği bir teknolojik tasarımı gerçekleştirmek daha da önem kazanacaktır.
Yine Gates’in konuşmasındaki şu ifade dikkat çekicidir;
“Artık belgeler üzerinde, kağıt üzerinde çalışmak yerine artık çok daha digital bir yaklaşım benimsenmiş durumda, bilgisayarlar kullanılıyor, hatta yepyeni otomobillerin geliştirilmesi, yeni ürünlerinin geliştirilmesini de tamamen digital ortamda yapılıyor. Bazı planlarınızı farklı şirketlerle ortaklaşa digital ortamda geliştirebiliyorsunuz, farklı uzmanlıkları kullanabiliyorsunuz, her şeyin koordinasyon içinde olmasını sağlayabiliyorsunuz.” Ürünün ortaya çıkarılması sürecindeki bir çok aşamanın sanal ortamda gerçekleştirildiği günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileri ve buna bağlı oluşturulan bilgi yönetim sistemi daha da önem kazanmıştır. Yeniliklerin ortaya çıkarılmasını sağlayacak bir bilgi yönetim sistemi kadar farklı coğrafyalarda faaliyet gösteren birimlerin koordinasyonuna da imkan verecek bir bilgi yönetim sistemi de etkin bir teknoloji yönetimiyle mümkündür. Bu ise bilgi paylaşıma olanak tanıyacak bir tasarıma işaret etmektedir.
Gençleri Bilgiyi Yönetmeye Hazırlamak
İşletmelerin rekabet avantajının kaynağı konumunda olan bilginin temel özelliği “değer oluşturmaya” kaynaklık etmesidir. Bilginin bu özelliğini ortaya çıkarmak da çeşitli beceri ve yeteneklere sahip bireylere bağlıdır. Yaşam boyu öğrenme ve eğitimin bir gereklilik şeklinde düşünüldüğü ve sürekli gelişimin yerleştirildiği bir eğitim sisteminin desteklediği insan kaynakları altyapısında yetişen bireyler bilgi yönetimi felsefesine de uyumlu olarak çalışabilecektir.
Gates’in konuşma içerisindeki
“… Ancak tabi ki çok önemli olan şeylerden bir tanesi daha var, bugün dünyanın gelişme şekline baktığımız zaman ülkenin geleceğinden bahsederken genç insanlara yatırım yapmak, onların yeni teknolojileri kullanmasını sağlamak, onların ‘artık bu yeterli değil daha fazlasını istiyoruz’ demesini sağlamak son derece önemli.” ifadesi de bilgi yönetimi uygulamalarının en önemli unsuru ve yürütücüsü olan insan unsuruna dikkat çekmektedir. Bilgi yönetimi uygulaması sürecinde değer yaratacak tüm faaliyetleri üstlenen birey sahip olduğu beceriler temelinde aldığı eğitimle bu rolü üstlenmektedir. Dolayısıyla gençleri bilgiden değer yaratacak bir eğitim kültürü içerisinde yetiştirmek önem kazanmaktadır. Bu ise devletin eğitim politikalarına yön veren yöneticileri ilgilendirmektedir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Bilgi yönetimi genel olarak işletmenin çeşitli bilgi kaynakları yoluyla bilgiye ulaşmasını, bu bilgileri sınıflamasını, depolamasını ve çalışanların paylaşımına olanak sağlayacak bir sisteme dahil edilmesini içermektedir. Ürün ve hizmetlerde “değer artışı” oluşturacak bu sistemin temel unsurlarından biri de bilgi ve iletişim teknolojileridir. Bill Gates bilgisayar teknolojileri temelinde yaptığı değerlendirmede bilgisayarların “bilgi paylaşım” fonksiyonunu öne çıkarmıştır. Dolayısıyla hangi işletme olursa olsun sahip olduğu bilgi ve iletişim teknolojilerini “ örtük ve açık bilgi paylaşımı ” amacı temelinde tasarlamalıdır.
Donanım ve yazılımlarla oluşturulan ve bilgi paylaşımını olanaklı kılacak bu bilgi ve iletişim altyapısına değer katacak temel faktör ise bireylerdir. Kendi başına mekanik bir nitelik taşıyan bu altyapıyı işletmenin rekabet avantajına katkıda bulunacak yenilikler için kullanmak bilgi uzmanlarının görevidir. Bu noktada teknik ve beşeri yeteneklerle donanmış bilgi uzmanlarının yetiştirileceği bir eğitim sistemi de bilgi yönetiminin geleceği için önem arz etmektedir.
www.bilgiyonetimi.org
Bill Gates Bilgi Yönetimi İçin Neler Söyledi?
Düzenli Mod
