Zehra Tike
Dünya Gazetesi / 19 Ağustos 2005
Verimlilik,"Bir iş sisteminde ortaya konan hizmet ya da üretim çıktısı ile bu çıktıyı yaratmak için kullanılan girdi arasındaki ilişki ya da üretim faktörünün etkin kullanımı" olarak tanımlanıyor. Kocaeli Üniversitesi, İİBF, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Yard.Doç.Dr.Aşkın Keser işletmelerde uygulanan mesleki oryantasyon eğitiminin, bireyin iş ortamına uyum sağlaması, örgüt kültürüne adapte olabilmesi için kullanılan en etkili verimlilik arttırıcı yöntemlerden birisi olduğunu belirtiyor.
Dr. Aşkın Keser, mesleki oryantasyonun amaçlarını ikiye ayırıyor;
İşe alınan kişi açısından; işe yeni alınan personeli işe alıştırmak, kendine güven kazanmasını sağlamak, İşyerine bağlılığının ve verimliliğinin arttırılması, çalışana rahat bir ortam hazırlamak ve bunu hissettirmek.
İşletme açısından; işgücü-devir hızını düşürmek ve işletme karlılığını arttırmak, İşgörene sorumlulukların bildirilmesi ve ileride oluşacak gereksiz zaman kaybına yönelik sorunları ortadan kaldırmak.
Mesleki oryantasyon, işletmede çalışanlara uygulanan ilk eğitim programı. Dr.Aşkın Keser, üretim tekniklerinde yaşanan hızlı değişim, işletmelerin daha fazla eğitime önem verme, daha fazla bilgiye ve daha fazla gelişmeye yatırım yapma ihtiyaçlarını ön plana çıkardığını belirterek, bu noktada, işgücü verimliliğinin arttırılmasında mesleki oryantasyon eğitiminin etkili bir yönetim uygulaması olduğunu vurguluyor.
Şirketlerden mesleki oryantasyon uygulamaları
Unilever; yalnızca yeni başlayanlar için değil şirket içinde mevcut işini değiştirenler personele de uygulanıyor. Unilever Türkiye İnsan Kaynakları Müdürü Cezmi Özkunt, ‘On-Boarding’ adını verilen bu süreçte ilk ay ve ilk 6 ay içinde yapılacaklar, sonraki takip toplantıları, stratejik hedefler, şirketin/bölümün geçmiş ve mevcut performansı, kültürü, kişinin gelişim planı gibi konuların ele alındığını anlatıyor. Yeni başlayanlar, EDP (Early Development Program) adı verilen iki yıllık bir süreç dahilinde, hem mevcut sorumluluk alanlarındaki işi yapıyor, hem de program dahilinde belirlenmiş eğitimlere katılıyor. Ayrıca yönetim kutulu üyesi bir üst düzey yönetici de bu kişiye bir yıl sponsorluk yapıyor. Sürekli yapılan değerlendirmelerde hem kişi memnuniyet ve bilgi düzeyini hem de görev aldığı sorumlulukları başarı ile tamamlayıp tamamlamadığı kontrol ediliyor. Cezmi Özkunt oryantasyonu daha etkin hale getirmek ve kişinin uyum sürecini kısaltmak için bu yıl programlarına mentorluk eklediklerini de belirtiyor.
Intel; yeni çalışmaya başlayanlara uygulanan programlardan ‘buddy’ sistemi, ile herkese şirket tecrübesi ve bilgisi olan, genellikle, yeni çalışanın iş grubunun dışından seçilen biri eşlik ediyor. Intel Turkiye Genel Müdürü Ege Ertem, bu sistem ile kişilerin daha ilk günden hem iş hem de sosyal ilişkiler konusunda yönlendirildiklerini ve eğitildiklerini söylüyor. Bir yıl sonunda görevini tamamlayan buddy, yeni başlayan kişiyi de, bir başka gelenin ‘buddy’si olabilecek konuma getiriyor. Bir diğer sistem ‘mentor’luk da ise her Intel çalışanı, oluşturulan havuzdan kendisine müdürünün de yardımıyla uygun bir mentor alma hakkına sahip. Mentor, çalışanın kariyer gelişimine yardımcı oluyor, yol gösteriyor ve model oluyor. Yeni çalışanlar ilk oryantasyondan sonra, 6 aylık dönemde “Intel’de çalışma”, 1 senelik dönemde ise “Intel değerleri” kurslarını alıyorlar. Oryantasyonun sonuçlarını ölçebildiklerini belirten Ege Ertem, “İyi bir oryantasyon sonucu kişilerin bu değerleri işe ne kadar aktardıklarını görebiliyoruz ve bu performanslarında artış sağlıyor” diyor. Ayrıca, yeni başlayanlar için, içinde şirketin kullandığı kısaltmalar yer alan sözlüğü ve tüm gerekli bilgileri içeren bir web siteleri de var.
HP; Türkiye İnsan Kaynakları Müdürü Adnan Erdoğmuş çalışmaya yeni başlayanlar için mesleki oryantasyonun iyi bir adaptasyon süreci olduğuna ve gelecekteki performanslara ciddi katkıda bulunduğuna inandıklarını belirtiyor. Bu doğrultuda işe yeni başlayanlara iki gün süren özel bir oryantasyon programı verilerek, şirketin yapısı, hedefleri, tüm bölüm ve faaliyetleri hakkında detaylı bilgiler paylaşılıyor. Ayrıca yeni çalışanların iş tanımlarına yönelik teknik eğitimler de bu oryantasyon günlerini takiben planlı bir şekilde kendilerine aktarılıyor.
Kodak; Türkiye Teknik Servis Müdürü Ella Behmuaras mesleki oryantasyonun teknik servis için şart olduğunu belirtiyor. Yeni başlayan çalışanın hangi ürünlere hizmet vereceği, bilgi düzeyi, kavrama ve uygulama yeteneği ile geçmiş tecrübelerine göre, bu süre bir ay civarında olabiliyor. Oryantasyon sonrasında, daha önce belirtilen etkenler doğrultusunda, sahaya başka mühendislerle çıkması sağlanarak çalışma devam ettirilebiliyor. Saha tecrübesi arttıkça, mühendisleri yurtdışındaki eğitim merkezlerine gönderilerek diğer ürün eğitimleriyle bu oryantasyon pekiştiriliyor. Teknik oryantasyonun yanı sıra müşteri profiline göre ekibe müşteri ilişkileri konusunda da destek olunuyor.
Pepsi; satış ekibine katılanlar iki hafta boyunca görev yapacakları satış kanalında “İş Başında Eğitim (On the Job Training )" alıyorlar. Daha sonra da farklı satış kanal ve fonksiyonlarında yine birer hafta olmak üzere oryantasyon programına devam ediliyor. Sonrasında, tüm Genel Müdürlük fonksiyon yöneticilerinin, kendi departmanlarıyla ilgili birer saatlik prezentasyon yaptığı iki günlük fonksiyonel oryantasyon programına katılıyorlar. Üretim operasyonunda geçirdikleri bir gün sonunda da, üretim süreçlerini detaylı olarak öğrenme fırsatı buluyorlar. Satış dışı pozisyonlar için fonksiyonel oryantasyon programına ek olarak yaşayarak öğrenecekleri saha oryantasyon programı yapılıyor. Pepsi Bottling Group İnsan Kaynakları Başkan Yardımcıs Ege Karapınar oryantasyonun çalışanlara, kendi sorumluluk alanları dışında, işin bütününü görme ve kritik bilgileri öğrenme fırsatı da verdiğinden, işe adaptasyonunun yanı sıra organizasyonun geneline de uyum sürecini hızlandırdığını belirtiyor. Oryantasyona katılanlar, kendilerine verilen oryantasyon haritası ve kılavuz ile, o gün, o kanalda/departmanda ne öğreneceklerini bilerek programa devam ediyorlar. Bu sayede sahada harcanan zaman amacına ulaşıyor. Ayrıca bu ay içinde uygulamaya konacak Intranet ortamında tüm çalışanlara istedikleri bilgilere anında ulaşma imkanını sunularak, oryantasyon süreci desteklenecek.
Yenibir.com; kurumun geçmişi, bugünü, kültürü ve marka değerleri konusundaki oryantasyon yaklaşık bir gün sürüyor. Bu süreç içinde, ilgili departman çalışanları da yeni gelenlere katılıp, yaptıkları işi, çalışma ortamındaki alışkanlıklarını ve onlar için faydalı gördükleri bilgileri yeni arkadaşlarıyla paylaşıyorlar. Yenibir.com Genel Müdürü Deniz Ceylan Kılıçlıoğlu programlarının ve zamanlamaların pozisyona göre değiştiğini belirtiyor. Tele- satış pozisyonları için ürün, satış ve pazarlama konularında ihtiyaç duyulan eğitim iki gün sürerken, saha satışta görev alanlar için bu süre yaklaşık bir haftayı bulabiliyor. Ürün geliştirme ve BT süreçlerinde ise bu eğitimler, uygulamalı şekilde devam ettiği için, süre üç haftaya kadar uzayabiliyor. Kılıçoğlu, oryantasyon sayesinde yeni başlayanların ortama çok daha hızlı uyum gösterdiklerini ve ikinci haftalarında yüzde 80 ve 100 arası performans gösterdiklerini söylüyor.
www.isguc.org
Mesleki oryantasyon performansı ve verimliliği arttırıyor
Düzenli Mod
