Faruk Türkoğlu
Türkiye'de iş dünyasının şirketlere tanıştırdığı yeni yaklaşımlardan biri insana yatırım anlamına gelen IIP. Yöneticinin elindeki insan kaynağını doğru kullanmasını sağlayan model, Turkcell, Garanti Bankası, Management Centre Türkiye, TNT Express, Holiday Inn ve JTI olmak üzere 6 şirkette hayata geçirilmiş durumda.
Şirket birleşme ve satın almaları bakımından gözde bir dönem geçiren Türkiye'de, yabancı sermayeye yönelik olarak kurumsal itibarını artırmak isteyen şirketler yönetimde Investors In People (IIP- İnsana Yatırım Yapanlar) standardına geçiyor. Şirket performansı, karlılık, ciro ve üretim kalitesi gibi unsurların dışında, şirketteki yönetiminin de uluslararası kalitede olduğunu gösteren standardı alan şirketlerin değeri yükselirken, uluslararası arenada satışı da kolaylaşıyor. Şirketlere yön gösteren bir insan kaynakları (İK) pusulası olarak niteleyebileceğimiz IIP'nin, öncelikli amacı ise, yöneticinin elindeki insan kaynağını doğru kullanmasını sağlamak.
Organizasyonun performansını, yönetimin kalitesini, çalışanlara sunulan gelişim ve eğitim programlarını analiz edip iyileştirme metotları sunan IIP, şirketlere daha yüksek rekabet gücü, karlılık artışı, yüksek müşteri memnuniyeti, motivasyonu yüksek ekipler, şirket imajına katkı, iç iletişimin gelişmesi ve çalışan deviniminin azaltılması gibi faydalar sağlıyor.
Avrupa ülkeleri başta olmak üzere 26 ülkede 34 bin kuruluş tarafından kullanılan model uygulandığı şirketlerde çalışan başına karlılığı 2,5; satışları ise 5 kata kadar artırıyor. Türkiye'de şu anda Turkcell, Garanti Bankası, Management Centre Türkiye, TNT Ekspres, Holiday Inn ve JTI tarafından hayata geçirilen modelin dünyadaki uygulayıcılarından London Heathrow Marriott 2,9 milyon, Crown Cork and Seal 100 bin euro fazladan gelir elde ederken, McDonalds ise sadece yeni işe alım maliyetlerinde 29 bin euro tasarruf sağladı. TNT satışlarını ikiye katlarken, Torquay Leisure Hotels de karlılığını yüzde 25 artırdı.
Şirketin değerini artırıyor
IIP, şirketlerin insan kaynakları stratejisini iş stratejileriyle entegre etmeyi hedefleyen uluslararası bir İK standardı. ISO gibi standartlarla karşılaştırıldığında diğer kalite standartları yalnızca iş ve üretim süreçlerini incelerken, IIP insana ve eğitime odaklanıyor. Sistemin özünü her yöneticinin kendi önceliğini önce insanı işlemeye aktarması oluşturuyor. Ahenk, diyalog ve şirket içi iletişimin diğer önemli unsurlar olduğu yaklaşımda, neyin neden yapıldığı, hangi kararın neden alındığı her çalışan tarafından bilinmesi gerekiyor.
Örneğin terfi eden bir kişinin bu yeni pozisyon için neden tercih edildiğinin hiçbir soru işareti oluşturmayacak şekilde tüm çalışanlarca anlaşılması için bu kişinin sınav ve performans değerleme sonuçları, lisan bilgisi, özgeçmişi, gibi bilgiler herkesin ulaşabileceği şekilde intranette yayınlanıyor. Bu sayede çalışanları fırsat eşitliğine, çalışanın kazanacağına, kendini işine adarsa yükselebileceğine inandırarak, çalışanlarınızın yükselme şeklinin adil olmadığı veya kendine sıra gelmeyeceği anlayışıyla şirketten ayrılmasının önüne geçiyorsunuz. IIP'nin en önemli özelliklerinden biri, sınıf içi eğitim yerine, çalışanların her şeyi yöneticilerinden öğrenmesini sağlamak. Bu sayede hem çalışanlarla yöneticiler arası diyalog ve etkileşim artırılmış oluyor, hem de sınıf eğitimleri minimuma indirilerek eğitim masraflarından tasarruf ediliyor. Belli aralıklarla yapılan çalışan tatmin anketleriyle çalışan beklentileri doğrultusunda hareket edilen yaklaşımda, asıl amaç ise, çalışanları iş hedefine yönelik olarak etkin bir şekilde yönetirken onlarda "beni dinliyorlar" duygusu uyandırabilmek.
İngiltere'ye katkısı 1,5 milyar euro
İngiltere'de devletin bazı sektörlerde zorunlu kıldığı standart, birçok AB ülkesinde de devlet destekli olarak uygulanıyor. Türkiye'ye 2004'te giren anlayış, şu anda Turkcell, Garanti Bankası, Management Centre Türkiye, TNT Express, Holiday Inn ve JTI olmak üzere 6 şirkette hayata geçirilmiş durumda. 12-18 aylık hazırlık süreci gerektiren IIP, sadece büyük şirketler değil, 3-5 kişilik işletmeler için de uygun. Maliyetin çalışan sayısıyla doğru orantılı olduğu sistemin örneğin 200 çalışanı olan bir işletmeye maliyeti ise 18 bin euro. Buna karşın yaklaşım uygulamaya konulduktan yaklaşık 3 yıl sonra pozitif sonuçlar bilançolara yansıyor. Sadece İngiltere'de, IIP uygulayan 600 şirketin İngiltere ekonomisine sağladığı ek katkının 1,5 milyar euro olduğu göz önüne alındığında, Türk iş dünyasının IIP ile elde edebileceği kazanımın boyutu da ortaya çıkıyor.
IIP Türkiye Direktörü Deniz Yıldız ise, özellikle AB sürecinde hızlanan birleşme ve satın almalar döneminde Türk şirketlerin yabancılar kadar tercih edilebilir olmaları açısından bu standarda sahip olmanın önemli olduğuna dikkat çekiyor. Yabancı sermayenin şirket binasını değil, yönetimi satın almak istediğine dikkat çeken Yıldız'a göre uluslararası kalitede bir yönetim anlayışının hakim olması şirketlerin değerini artırıp satışlarını da kolaylaştıracak. Çünkü şirketler açısından kurumsal itibarın son derece önemli olduğu günümüz iş dünyasında söz konusu standart, içerideki yönetimin uluslararası kalitede olduğunun bir göstergesi. Diğer yandan, şirket stratejisinin en alt kademe çalışanlar tarafından bile benimsenmesini sağlayan IIP, özellikle şirket birleşmelerinde kültür entegrasyonu sorunu yaşanmayacağının bir nevi garantisi niteliğinde. Standardın bir başka kazanımı ise holdingler açısından ortaya çıkıyor. Holdinge bağlı bütün kuruluşlarda aynı yönetim standardını uygulanması şirketler arasındaki yönetim farklılıklarını ortadan kalkarken, holdingin
bütün kurumlarının aynı çıtaya yükseltilmesi sağlanmış oluyor.
IIP Türk şirketler için neden gerekli?
-Şirketteki yönetim şeklinin uluslararası standartlarda olduğunun belgelenmesi
-AB sürecinde çalışan verimliliğinin artırılması
-Kaynakların öncelikli ve akıllı değerlendirilmesi
-Holding kuruluşlarının aynı çıtaya yükseltilmesi
-Çalışan ve müşteri memnuniyetinin şirket karına yansıtılması
-Çalışan devinimini azaltıp, yöneticilerin şirket içinden çıkmasını
sağlamak
-Birleşme ve satın alma gibi stratejik kararlarda Türk şirketlerin
yabancılar kadar tercih edilebilir olması için önemli
Şirketinizin IIP'ye ihtiyacı var mı?
Bu dört soruya cevap veremiyorsanız, şirketinizin IIP'ye ihtiyacı var demektir.
1-2004 iş hedeflerinize ulaşmak için belirlediğiniz insan kaynakları
öğrenme ve gelişim hedefleriniz nelerdi? 2005 yılında nasıl bir değişiklik oldu? 2006 için ne hedefliyorsunuz?
2-İnsan kaynakları harcamaları (personel bordro ve tahakkuk, eğitim-;
gelişim programları, insan kaynakları yeni proje yatırımları, mazeret
izinleri ve personel devinim oranının maliyeti) kuruluş bütçenizin yüzde kaçını oluşturuyor? Ayrılan bu kaynağın kuruluş performansını nasıl
artırmış olduğunu rakamlarla destekleyebiliyor musunuz?
3-İnsana yaptığınız yatırımın değerlendirmesinin kuruluşunuzun insan yönetim ve stratejisini nasıl iyileştirdiğini örneklendirebiliyor musunuz?
4-Çalışan ve müşteri memnuniyeti anketlerini kuruluşunuzda gelişim amacıyla kullanıyor musunuz?
IIP kurumu nasıl olunuyor?
Üst yönetim ve orta kademe yöneticilerinin tamamıyla diğer çalışanlardan seçilen örneklem grubuyla yapılan görüşmeler yapılarak çalışan beklentileri saptanıyor. Bunların şirket stratejisi ve beklentileriyle ne
derece örtüşüp örtüşmediğine bakılarak şirkete aradaki farkın giderilmesine yönelik bir "reçete" veriliyor. 12-18 aylık süreç sonunda kendilerine sunulan "yol haritası" hayata geçirilmiş ve başarıyla uygulanmışsa kurum bir IIP kuruluşu olarak nitelenmeye hak kazanıp belgelendiriliyor.
Kaynak: Referans Gazetesi / 30.01.2006
www.isguc.org
Türk şirketlerinde 'insana yatırım yapma' devri
Düzenli Mod
