DÜNYADA VE TÜRKIYE'DE PSIKOLOJIK TESTLERIN GELIŞIMI



Bilimsel ölçme 19.yüzyılın ortalarından sonra psikologların bireysel çalışmaları şeklinde başlamıştır. James McKeen Cattell 1890'da ilk defa "zeka testi" kavramını kullanmıştır.Alfred Binet ile Teodor Simon 1904 yılında normal eğitimin yapıldığı sınıflarda sürekli başarısız olan çocukların tanısı için geliştirdikleri değerlendirme sistemi ile psikolojik zeka ölçme tekniği ortaya çıkmıştır.

Binet testi zamanla gerekli düzeltmelerle dünyadaki tüm zeka testlerinin klasik bir modelini oluşturmuştur.1931-1954 yıllarında ise ölçme psikometri adı altında teknolojik bir boyut kazanmıştır. Grup zeka testleri I.Dünya Savaşı sonrası ordudaki psikologların çabası sonucunda A.B.D'de geliştirilmiştir. Yetenek ve beceri testleri ise, zeka testlerinin sınırlı kaldığı okul, meslek ve iş başarısı gibi alanlarda daha yararlı ve kullanışlı olması için geliştirilmiştir.Kişilik testleri ise zeka testlerine parelel olarak gelişmiştir ve öncüsü Kraepelin''dir.

Başarı testleri nesnel, standart testlerdir ve 20. yüzyılın başlarında Thorndike'ın psikoloji laboratuarında geliştirdiği ölçme ilkelerinden yararlanarak "Stanford Başarı Testleri" adı altında yayınlanmıştır. Türkiye'de sistemli ölçme-değerlendirme çalışmaları Binet-Simon Zeka Testinin 1915'de Türkçeye çevrilmesiyle (Tan, 1972) başlamıştır.
Türkiye'de Kullanılan Psikolojik Testlerin Sınıflandırılması
GENEL ZEKA TESTLERI

Bireysel Zeka Testleri

Stannford-Binet Zeka Testi
Wechsler Yetişkinler Zeka Ölçeği (WAIS)
K.I.T Zeka Testi
Merrill-Palmer Ölçeği
Grup Zeka Testleri

Cattell Zeka Testi
Otis Beta Zihin Yeteneği Testi
Analitik Zeka Testi (From A)






ÖZEL YETENEK VE BECERI TESTLERI

Özel Yetenek Testleri

Torrance Yaratıcı Düşünme Testi
Macquarrie Mekanik Kabiliyet Testi

Eğitim Testleri

Çalışma Alışkanlıkları Envanteri
Metropolitan Olgunluk Testi

Mesleki Testler

Bourdon Dikkat Testi
İstikrar Tecrübesi Testi
Reaksiyon Zamanı Testi

Psikomotor ve Klinik testler

Kohs küpleri
Lincoln-Oseretzky Skalası
Wechsler Hafıza Ölçeği
KIŞILIK TESTLERI

Kişilik Test ve Envanterleri

California Kişilik Envanteri
Cattell 16PF Şahsiyet Envanteri
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri
Thomas Testi
Saville & Holdswoth OPO İş Kişilikleri Testi
Myers-Briggs Testi

Projektif Testler

Roschach Testi
Rotter Cümle Tamamlama Testi
Tematik Algı Testi (T.A.T)

İlgi ve Tutum envanteri

Kuder İlgi Alanları Tercihi Envanteri
Mesleki Doyum Envanteri
Thurstone Alaka Testi

__________________
Müslüm Doğan
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi
İnsan Kaynakları Yönetimi Programı
Yüksek Lisans Öğrencisi