Japon’ların Samuray Ruhu Stratejilere Yön Veriyor

Savaş Tavşancı

Japon’ların Samuray Ruhu Stratejilere Yön Veriyor *
Strateji kavramı, son yıllarda iş yaşamı, medya, basın gibi birçok ortamda çok sık karşımıza çıkan bir konudur. Nitekim, rakiplerin yapılmış veya yapılması olası faaliyetlerini inceleyerek, amaçlara ulaşmak için belirlenen uzun dönemli kararlar bütün olan strateji, günümüzde rekabetin birçok sektörde oldukça yoğunlaşması ve yıkıcı olması nedeniyle işletmeler için üzerinde ciddi düşünülmesi gereken bir konu olmuştur.
İşletme olarak, ayakta kalabilmek veya rekabet yarışında sürdürülebilir üstünlük elde edebilmek için doğru ve tutarlı stratejileri keşfetmek gerekmektedir. Bu keşif sırasında bize ışık tutabilmesi açısından, Hulusi Doğan’ın 2002 yılında Muğla Üniversitesi dergisinde konuyla ilgili yayınlanan makalesinden hareketle, Japon savaşçı sınıfı olan Samuray’ların dövüşlerinde kullandıkları bazı teknik ve stratejileri bazı iş yaşamından örneklerle maddeler halinde siz değerli okuyuculara aktarmak istedim.
- Sekiz Yöne Açık Olma Stratejisi (Happo Biraki Heiho)
Doğal bir duruş içerisinde herhangi bir yönden gelecek olan saldırı karşısında hiçbir hazırlık yapmadan savunmasızmış gibi bir algı uyandırırken, gerçekte dengeli ve her saldırıya hazır olma halidir. Bu stratejinin özünde herhangi bir yönden gelen saldırıyı hissetme ve aynı anda tepki gösterebilme becerisi vardır. Bu rahatlık ve hassasiyet içinde kılıcını saklamaya yönelik en küçük bir çabası olmayan Samuray, gelen tehlikeyi en kısa sürede sezerek etkili bir kılıç darbesiyle rakibini bertaraf edebildiği gibi, işletmelerde bu stratejiyle rakibine üstünlük sağlayabilir. Bu türlü bir strateji geliştirip başarılı olabilmemiz için çevredeki gelişmeleri çok iyi takip etmemiz gerekir.
- Mesafeyi Ölçülü Adımlarla Kapatarak Etkili Vuruş Yapma (Tokoshi No Heiho)
Rakiple arada bir mesafe olması durumunda bu mesafeyi ölçülü adımlarla kapatarak son adımda gücü tek bir noktaya toplamak suretiyle etkili bir vuruş yapma, bu stratejinin temelini oluşturmaktadır. Tıpkı Samuray’ın yaptığı gibi, işletmeler de önce küçük pazarlarda güç toplayıp sonra büyük pazara güçlü bir rakip olarak girerek bu stratejiyi başarıyla uygulayabilirler. Bu strateji, büyük adımlar atarken en yüksek gücü toplamamıza ve mesafeyi kapatan ilk işletme olmaktan dolayı rakibi savunmacı bir pozisyona sokarak psikolojik bir avantaj elde etmemize imkan verecektir. Örneğin Türev Danışmanlık olarak 3 yıldır yönetim danışmanlığını yaptığımız Marmaris merkezli Faros Turizm Yatırımları A.Ş. rekabetin diğer pazarlara nazaran daha sınırlı olduğu Marmaris’te yaklaşık 13 yıldır restoran, otel, deri, kuyum konularında deneyim elde ederek, 2005 yılında bu sektörde rekabetin en yoğun olduğu İstanbul pazarına şehir otelciliği alanında butik otel konseptiyle güçlü bir giriş yapmıştır. Örnekte olduğu gibi Faros, “
Tokoshi No Heiho”stratejisini kullanarak mevcut pazarda elde ettiği deneyimlerle adım adım büyük pazarlara yaklaşmış ve etkili hamleyle başarılı bir şekilde İstanbul yatırımını gerçekleştirmiştir.
- Rakibe Yaklaşarak Etkili Hamle Yapmak ( Shikkotai No Heiho)
Samuray, bu strateji ile rakibe mümkün olduğunca yaklaşarak onun hareket alanını daraltıp, gücünü azaltmak suretiyle etkili teknikler uygulamayı amaçlar. İşletmeler içinde aynı şeyler geçerlidir. Sektörde rakipten korkmayarak ona yaklaşmak, rakibin rekabet hamlelerini etkin kullanmasını engelleyecektir. Çünkü, rakip bu durumda nasıl geri çekileceğini veya ne gibi bir hamle yapacağını düşünürken, biz kendi hamlemizin başarısı için çalışmaya başlamış olacağız.
- Rakibe Hedef Sunarak Açığa Düşürmek (Suigetsu No Heiho)
Rakibe cezbedici bir hedef sunarak onu hamle yapmaya teşvik edip, gelen hamleyi tek hareketle savuştururken, rakibin avantaja dönüşmüş olan pozisyonundan en iyi şekilde yararlanmak üzerine kurulu bir stratejidir. Örneğin Samuray’ın birisi karşısındaki rakibin yüzüne doğru kılıcı saplamaya çalışırken rakipte kılıcı yana doğru süpürmeye çalıştığı zaman, Samuray kolaylıkla alttan daire yaparak kılcı süpürüp rakibinin bileğini kesebilir. Bu stratejide, rakibin kendisine sunulan hedefi cazip bulması önemlidir. Örneğin, son bir yıldır yönetim danışmanlığını yürüttüğümüz İzmir’in Menderes ilçesinde kurulu olan 12 çalışanlı ve inşaat malzemeleri ticareti ile uğraşan Öztunç İnşaat Ltd.Şti., sattığı bazı ürünlerde rakiplerine karşı “
Suigetsu No Heiho”stratejisini uygulamıştır. Öztunç İnşaat, sattığı lokomotif ürünlerde çeşitlendirmeye giderek rakiplerinin de bu stratejiyle hareket etmesini dolaylı olarak teşvik etmiştir. Ancak, rakipler bu stratejinin görünen son noktasını taklit edip, öncesini ve sonrasını planlayıp uygulayamadıklarından aynı başarıyı gösterememişler ve bu durumda da Öztunç İnşaat etkili hamlelerle pazardaki payını arttırmıştır.
- Dağ-Deniz Değişimi (Sankaikawari No Heiho)
Uzak doğu dövüşlerinin olduğu, özellikle Bruce Lee filmlerinde de gördüğümüz gibi rakibi önce saldırı hareketlerini yapmasına izin verip, birkaç darbe alarak rakibin uyguladığı hamlesinin başarılı bir strateji olduğu imajını verip, belli bir süreye müteakip yorulduktan sonra ani bir hareketle rakibi saf dışı edebilmektedir. Çünkü, rakip beklemediği bir anda gelen hamlelere cevap verememektedir. Bu stratejideki amaç, rakibin stratejisini uygulamasına izin vererek, onu sadece bir stratejiye odaklamak ve yapacağımız ani bir saldırı stratejiyle rakibin buna kolaylıkla cevap vermesini engellemektir. Ana tema hızlılıktır.
- Doğru Yerde Doğru Seçim (Daisho No Heiho)
Samuray’ların Wakizashi (kısa ve yakın dövüşte kullanılır) ve Katana (çok uzun ve uzak dövüşte kullanılır) olmak üzere iki tür kılıcını, doğru ve gerektiği yerde kullanımına ilişkin stratejidir. Bizlerde bunu iş dünyasında, sahip olunan güç kadar, onu nerde ve nasıl kullanacağını bilerek rakipleri yarışta geçmek amacıyla kullanabiliriz. Nitekim, oluşturduğumuz stratejilerden o anki pazar yapısına, rekabet şiddetine ve rekabetin yapısına en uygun olanını seçerek pastadaki payımızı koruyabilir veya daha da arttırabiliriz.
Savaş Tavşancı