Kurumsallaşma bir şirketin uzun ömürlü olması ve kuşaktan kuşağa geçmesi için son derece Önemli bir aşama. Türkiye'de faaliyet gösteren KOBİ'lerin tamamına yakım aile şirketi. Kurumsallaşmanın olmayışı bu şirketlerin İkinci kuşaktan sonra ömrünü tamamlamalarına neden oluyor. Hal böyle olunca da kurumsallaşmak bir şirketin geleceğe güvenle bakması ve uzun yıllar yaşaması açısından son derece önemli bir aşama olarak karşımıza çıkıyor.
Kurumsallaşma konusunda en iyi örnekler ABD'de görülürken Avrupa ülkeleri ile Japonya gibi gelişmiş ülkeler de bu süreci tamamlayanlardan.
Genellikle aile şirketi olarak görülen Türk şirketleri ise hala ikinci kuşakta çözülüp dağılmaya başlıyorlar. Türkiye'de aile şirketlerinin sadece yüzde 3'ü üçüncü kuşağa devredebiliyor.
İhracat kurumsallaştırıyor
Şirketlerin kurumsallaşmasının önünü açan sebeplerden en önemlisi ihracata yönelme oluyor.
Türk şirketlerinin ihracata yönelerek dışa açılmaları ve Avrupa Birliği sürecinin kurumsallaşmayı zorlaması Türk şirketlerini de kurumsallaşma çalışmalarına İtiyor.
Türkiye'nin kurumsallaşmayı başarmış en büyük holdinglerinden biri olan Koç Topluluğu'nun emekli ettiği yöneticileri bu sürece tecrübeleri ile KOBİ'Iere destek oluyorlar. Koç Grubunun 1995 yılında 60 yaşını aşan çalışanları emekli etme kararı ve ardından kurulan Koç Yöneticileri Derneği (Koç-Yönder), kurumsallaşma konusunda deneyime sahip 50 kadar üyesi ile iki yıldan bu yana Türk şirketlerinin kurumsallaşmasına katkıda bulunuyor.
Hedef KOBİ'ler
Koç-Yönder Başkanı Tunç Uluğ, AB sürecinde Türk şirketlerinin kurumsallaşamama nedeniyle yaşayacakları uyum problemlerini fark ederek Türk KOBİ'lerine destek olmak üzere kurumsallaşma timi kurduklarını söylüyor.
Koç-Yönder üyesi 60 eski yöneticiden oluşan bu tim, özellikle Anadolu'daki firmalara kurumsallaşma konusunda danışmanlık hizmeti veriyor.
Gönüllü üyelerinin katılımıyla oluşturdukları bu time öncelikle nasıl bir strateji izleneceği konusunda ön eğitim verdiklerini belirten Uluğ sözlerine şöyle devam ediyor:
"Bu bahsettiğimiz 60 yönetici Türkiye'nin en büyük kurumsal şirketlerinden biri olan Koç Topluluğu'nda uzun yıllar çalışan insanlardan oluşuyor. Çalışma hayatları boyunca edindikleri tecrübeleri Anadolu'nun dört bir yanındaki KOBİTerle paylaşıp onların kurumsallaşmalarına katkıda bulunmak istedikleri için bu göreve talip oldular. Ön eğitim alarak bu göreve başladılar."
KOBİ'lerdeki kurumsallaşmanın aşamalarını görmek üzere Uluğ'dan kurumsallaşma sürecini anlatmasını istedik.
Adım adım kurumsallaşma
1.Adım: Durum tespiti
Bir şirket kurumsallaşmak istediğinde Koç-Yönder'e başvurup bu talebinin gerçekleştirilmesini istiyor. Böylece ilk etapta şirketin durum tespiti yapılıp kurumsallaşma konusunda hangi aşamada olduğu belirleniyor.
Bir aile şirketi ise aile bireylerinin şirketteki görevleri ve yetkileri ortaya konuluyor. Şirket sahipleri, şirketin bilançosunu, satışlarını, karını, zararını ve organizasyon yapısını ortaya koyuyorlar.
2.Adım: Karar mekanizması
İkinci adımda şirket sahiplerinden karar mekanizmasını çalıştırmaları isteniyor.
Firma birden çok alanda faaliyet gösteriyorsa bu alanlardan ilerlemek istedikleri alan belirleniyor. Ufuklarını belirleyen yöneticiler, kaynaklarını ortaya koyup ilerlemek istedikleri alanlar için yeterince kaynaklan olup olmadığını görüyorlar.
3.Adım: Swap analizi
Kurumsallaşmanın üçüncü aşamasında şirket yöneticilerine "şirketin nerede olduğunu biliyor musunuz?" sorusu soruluyor. Şirket yöneticileri bu doğrultuda swap analizi yaparak şirketlerinin sektördeki yerini, durumunu tespit ediyorlar.
Bu analizle birlikte şirketin hangi alanda genişlemesi, hangi alanlardan çıkması gerektiği ortaya konuluyor.
Böylece şirketin yatırıma devam edeceği alan ve ne gibi yatırımlar yapabileceği tespit edilip uygulamaya geçmek için adım atılıyor.
4.Adım: Misyon ve vizyon
Kurumsallaşmak için çalışmalara başlayan şirket, önümüzdeki gelecek 5 yıl için misyon ve vizyon belirtiyor. Misyon ve vizyon ile birlikte bu doğrultuda gelecek 5 yılın yol haritası çıkarılıyor. Kısa ve uzun vadeli hedefler konuluyor.
Büyüme planı çerçevesinde yapılacak yatırımlar, atılacak adımlar tek tek belirlenip bir plan çıkarılıyor.
Bununla birlikte organizasyondaki çalışanların eğitimlerine önem verilerek verimliliklerinin artırılması sağlanıyor.
5.Adım:Stratejik yönetim
Şirket son olarak da yönetim kurulundan en alt birimine kadar stratejik bir yönetim planı oluşturuyor. Bu plan çerçevesinde örneğin yönetim kurulunda ve aktif olarak yönetimin içinde genel müdür, genel müdür yardımcısı gibi görevleri olan şirket sahibi ve çocukları gerekli görülürse şirket yönetimindeki görevlerinden çekilebiliyorlar.
Ayrıca aile bireylerinden şirkete yararlı olabileceği tespit edilenler şirketin yönetiminde kalabiliyor. Eğer yeterli görülmezlerse sadece yönetim kurulundaki görevlerine devam edebiliyorlar.
Gerekli görülmesi halinde şirketin yönetim kuruluna dışarıdan yeni yönetim kurulu üyesi ya da üyeleri alınabiliyor. Bu sayede yönetim kurulunun daha demokratik ve yeni fikirlere açık bir hale gelmesi sağlanıyor.
Kurumsallaşma çerçevesinde yönetim kurulunun yetkileri sınırlanıyor. Yetkiler şirketin kademeleri arasında paylaştırılıyor. Böylece yönetim kurulunun her soruna değil, büyük sorunlara ve şirketin istikbaline ilişkin kararlara odaklanması sağlanıyor.
Örneğin; bütçede olmak şartıyla 150 bin dolara kadar olan yatırımların kararının genel müdür tarafından alınmasına, daha üzeri yatırımların da yönetim kuruluna taşınması kararlaştırılabiliyor.
Sonuç:Satışlar artıyor
Tüm bu adımları hayata geçiren bir şirket kurumsallaşma aşamasını tamamlayarak satışlarını belirlenen hedefler çerçevesinde artırıyor. Nakit akışını düzenlemeyi borçlarını azaltmayı sağlıyor ve böylece yeni yatırımlar yapabiliyor.
Tüm bu süreçlerin başarıyla tamamlanmasıyla ilk ve ikinci kuşağın yönetiminde olan şirket böylece sonraki kuşaklara uzanan sürece girmiş oluyor.
Bir şirketin kurumsallaşmasının yanı sıra ailenin kurumsallaşmasının da önem taşıdığına dikkat çeken Uluğ, "Aile bireyleri kendi anayasalarını koyup durmaları gereken noktayı öğrendiklerinde aile de kurumsallaşmış oluyor. Bu kurumsallaşmanın en zor aşaması" diyor.
Kaynak:Kobi girişim/Haziran/2006
www.sahinlerholding.com.tr
5 Adımda Kurumsallaşma
Düzenli Mod
