TOPLAM KALİTE YÖNETİMİNİN TEMELLERİ
Klasik yönetim modeline kıyasla çok daha yüksek rekabet gücü sağlayabilen Toplam Kalite Yönetim felsefesi, ancak tüm unsurları ile benimsenip uygulandığı takdirde tutarlı, başarılı ve kalıcı olur. Sözü edilen bu unsurlar; yönetim ve yönetim felsefesini, örgütü, yöntemleri ve sistemleri içerir, "İnsan" a en ön sırada değer vermeyi gerektirir, bilimselliği her faaliyette zorunlu kılar. Şimdi bu unsurları kısaca inceleyelim:
Önlemeye Dönük Yaklaşım
Toplam-Kalite-Yönetimi felsefesinin temelinde "Hataları Ayıklamak" yerine "Hata Yapmamak" ya da "Hataları Önlemek" ve "Sıfır Hata" yaklaşımı vardır. "Kalite- Maliyet Paradoksu"nun aşılmasında bu yaklaşım etkili olmuştur. Nitekim sanayide kalite evrimi, muayeneden başlamış ve günümüzde "Tasarımda Kalite" aşamasına kadar gelmiştir.
Önlemeye dönük yaklaşımın genel bir ifadesi, "Planlamanın Doğru Yapılması" biçiminde özetlenebilir. Her iki yönü ile düşünülmüş, kapsamlı ve titiz bir planlama çalışması ile, sonra oluşabilecek hataların çok büyük bir bölümü ortadan kaldırılabilir. Tüm hata kaynaklarını tahmin etmek olanaklı olmasa bile, olası sürprizlere önceden hazırlıklı olmak, tamamen hazırlıksız yakalanmaya göre büyük yararlar sağlar. Özetle, planlamaya harcanan her dakika son derece değerlidir.
Ölçüm ve istatistik
Rekabetin temel kriteri olan "Kalite- Maliyet- Hız" üçlüsünde üstünlük sağlamak için, işletmenin her yönü ile gelişmesi gerekmektedir. Ölçemediğimiz şeyi hem yönetememiz hem de geliştirememiz olanaksızdır. Bu nedenle, ölçüm ve istatistik, Toplam Kalite Yönetimi'nin vazgeçilmez temel taşlarını oluşturur.
Grup Çalışması
Toplam Kalite Yönetimi'nin belirgin özelliklerinden biri de, grup çalışmalarının yaygınlığıdır. Bu tür çalışmaları, çalışanların sık sık toplanması ve dostane ilişkiler içinde bulunmaları gibi her işletmede sıkça rastlanan davranışlarla karıştırmamak gerekir. Toplanı Kalite Yönetimi'nde grup çalışmalarında "Beyin Fırtınası", "Kalite Çemberleri", "Kalite Grupları" v.b. yöntemlerin mutlaka uyulan sıkı bir disiplini vardır.
Çalışma Grupları'nın temel amacı, işin yapılma yöntemini irdelemek ve geliştirmektir. Çalışma Grupları'nın işlevlerini ve yararlanın, aşağıdaki gibi sıralamak olanaklıdır;
* İşletme körlüğünü aşmada en etkili yöntem, grup çalışmasıdır. Sistemdeki aksaklıkları bireyler kolayca keşfedemezler, fakat gruplar bunları kolayca bulurlar,
* Hu tür çalışmalar kişilerin teknik bilgisini geliştirir, işini daha iyi anlamasına ve konuya bütünsel bakmasına yardımcı olur,
* Çalışanların sorun çözme yeteneklerini geliştirir, iletişim alışkanlıklarını yerleştirir,
* Yaratıcılığı geliştirir ve teşvik eder,
* Takım oyunu felsefesini yerleştirir; kişisel ilişkileri ve etkileşimi güçlendirir,
* Ekonomik analiz, çağdaş yönetim ve katılımcı karar verme felsefesini getirir,
* Çalışanların işlerini seven, başardıkları ile gurur duyan insanlar olmalarına yardımcı olur.
Sürekli Gelişme
Günümüzde en yüksek rekabet gücüne dayalı çağdaş işletmelerde; Toplam Kalite Yönetimi'nin temeli, "Sürekli Gelişme"ye dayanmaktadır ve "Sürekli Gelişme", Toplam Kalite Yönetimi için bir itici güç olmaktadır. Sürekli Gelişme kavramı, ilk kez Japonlar tarafından uygulamaya konulmuş ve "Külten" olarak adlandırılmıştır. Japonca'da, "Kai: Değişim", "Zen: İyi- Daha İyi" anlamına gelmektedir. İki kelimenin birleşmesinden oluşan "Kaizen" sözcüğü geliştirme, iyileştirme ve özellikle' ffle "Sürekli Gelişme-Continous Inıprovement" anlamında kullanılmaktadır.
Geleneksel Yönetim felsefesine göre, işletmelerdeki gelişme, ancak bir buluş yada teknolojik sıçrama yapmak suretiyle gerçekleştirilebilir. Oysa, Kaizen felsefesine göre, işletmede çalışan herkesin katılımıyla sağlanabilecek küçük ama sık adımlı gelişmeler, ani değişiklikler yaratmadan istikrarlı bir kalite yükselmesi sağlar. Batılı işletmelerdeki teknoloji, laboratuardan çıktığı gibi standartlaştırılıp yeni buluşlar peşinde koşulurken, Japonya'da aynı temel teknoloji uygulama sırasında sürekli geliştirilmektedir.
Bu gelişmenin sağlanabilmesi, kalıcı ve yüksek oranlı bir başarı için şu unsurların bir bütün olarak tutarlı ve planlı bir biçimde uygulanması gerekmektedir;
* Kalite amaç ve politikalarının belirlenmesi,
* Müşteri tatminine önem verilmesi,
* Çalışanların, ileriye yönelik olarak bilinçli bir biçimde eğitilmesi,
* Sürekli eğitim,
* İstatistiksel yöntemler ve süreç kontrol çalışmaları,
* Kalite çemberleri,
* İşletmenin performansını arttırmaya olanak sağlayan sistemlerin kurulması ve geliştirilmesi,
* Mevcut sistemin, belirlenen hedefler doğrultusunda çalıştırılması,
* Verimlilik çalışmaları,
* Toplam Kalite Maliyetlerinin hesaplanması ve analizi,
* Planlı bakım,
* Satıcılar ile işbirliği,
* Denetim çalışmaları.
Yeni Yönetim Modeli
Klasik Yönetim Modeli yaklaşımının temel amacı, belirli bir standardı oluşturmak ve belirlenen standarda göre üretimi gerçekleştirmek ve denetim altına almaktır. Oysa çağdaş bir yönetim felsefesi olan Toplam Kalite Yönetimi, hiç bir standardı kabul etmeyen sürekli gelişme ve iyileştirmeyi amaçlamaktadır.
Toplam Kalite Yönetimi'nin işletmelerde gün geçtikçe daha fazla önem kazanması sonucunda, yönetim faaliyetleri yeni boyutlar kazanmış ve Klasik Yönetim Modeli'ne göre önemli değişmeler kaydedilmiştir.
Toplam Kalite Yönetimi ile Klasik Yönetim Modeli arasındaki bazı farkları karşılaştırmalı olarak şu biçimde açıklayabiliriz; Yukarıda açıklamaya çalıştığımız Toplam Kalite Yönetimi'nin temel unsurlarının gerçekleşebilmesi, yaşayabilmesi ve işletmeyi hedeflenen düzeydeki rekabetçi bir yapıya ulaştırabilmesi, tamamen "Yönetim Modeli"ne bağlıdır.
Dünya klasında birçok işletme, yönetim modellerini Toplam Kalite Yönetimi felsefesine adapte etmeksizin yukarıdaki dört temeli (Önlemeye Dönük Yaklaşım, Ölçüm ve İstatistik, Grup Çalışması ve Sürekli Gelişme) uygulamaya yönelmiş, ancak başarıları kalıcı olmamıştır. Bu nedenle, öncelikle yapılması gereken, Klasik Yönetim Modeli'nden uzaklaşılarak, Toplam Kalite Yönetimi Modeli'ne geçmektir. Çünkü, Toplam Kalite Yönetimi yalnızca bir kalite kavramı olmayıp, bunun çok ötesinde çağdaş ve evrensel bir yönetim yaklaşımı, bir düşünce ve yaşam tarzıdır.
Toplam Kalite Yönetimin Temelleri
Düzenli Mod
