ÜCRET Yönetiminde Performans: DEĞİŞKEN ÖDEME
Toplam Ücret Yönetimi Yaklaşımı ve Performans Yönetiminin kesişim noktası olarak değerlendirilebilecek bir kavram : Değişken Ücret...
Değişken Ücret İle İlgili Temel Kavramlar
Ücret (Türk Dil Kurumu) : İş gücünün karşılığı olan para ve mal
Ücret (Anayasa) : Emeğin karşılığı
Ücret : Yukarıda verilen iki tanımdan hareketle; çalışmanın karşılığında elde edilen kazanç
Değişken : Değişme özelliği gösteren, değişebilir (TDK)
Ücret Yönetimi Sistemi : Şirket çalışanlarının ücretlendirilmesine ilişkin tüm unsurların belirli bir amaç doğrultusunda kural ve yöntemler kullanarak bir bütün olarak yönetilmesini sağlayan sistem
Performans : Bir çalışan veya yöneticinin kendisine verilen sorumlulukları yerine getirmesi, belirli bir zaman dilimi içinde ve bir işe ait üretilen/elde edilen sonuçlar/çıktılar
Performans Değerlendirme : Çalışanların belirli bir zaman dilimi içinde gösterdikleri performansla ilgili değerlendirmelerin gerçekleştirilmesi ve çalışanlara performanslarının karşılığının nasıl olacağı hakkında bilgi verilebilmesi için tasarlanmış yöntemler
Performansa Bağlı Ücretlendirme : Ücret yönetimi ile ilgili kararların, çalışan performansının daha önceden belirlenmiş hedeflere göre değerlendirilmesi sonucunda verilmesi
Değişken Ücret : Çalışana yapılan toplam ödemelerin değişken olan kısmıdır. Bu değişkenlik firmanın veya çalışanın performansına bağlı olarak dönemden döneme değişiklik gösterebilir. O nedenle, Performansa Bağlı Ödeme ile eşdeğer tutulabilir.
Toplam Ücrette Değişken Ücret Boyutu
Şirketler; maliyetleri kontrol altında tutmak, kalifiye işgücünü şirkete çekmek, mevcut ve başarılı çalışanları elde tutmak, çalışanları motive etmek, şirket strateji ve değerlerine uygun davranışları vurgulayarak çalışanlara iletmek amacıyla ücret yönetimi sistemine ihtiyaç duyar ve kullanırlar.
Toplam Ücret Paketi; çalışana şirkete verdiği hizmetin/ürettiklerinin karşılığında şirket tarafından sunulan hakların tümünü kapsar. Çalışan tarafından algılanan tüm haklar/ödüller paketin bir bölümünü oluşturur. Bu bağlamda Toplam Ücret Paketi, aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
• Ücret
Baz Maaş, Kısa Vadeli Teşvikler, Uzun Vadeli Teşvikler
• Yan Ödeme
Sağlık Sigortası, Ulaşım, Personel Kredisi, İzin Uygulaması
• Gelişim
Mesleki ve Kişisel Gelişim / Eğitimler, Kariyer Planlama Programları, Terfi Olanakları
• İşin Doğası
İşin Niteliği, Çalışma Ortamı, Çalışma Araçları
Bu toplam paket içerisinde yer alan Kısa Vadeli Teşvik unsuru, Performansa Bağlı Ödeme yani Değişken Ücret olarak ele alınıp değerlendirilmektedir.
Değişken Ücret Amaçları
Şirketlerin ücret yönetimi kullanma amaçlarına değinmiştik. Ücret Yönetimi içerisinde “değişken ücret” kavramının yer alması ile amaçlananlar ise şöyle özetlenebilir:
• Ücretlendirmeyi, kurumun ulaşılan performansına bağlayarak, çalışanların motivasyonunu ve performansını geliştirmek,
• Çalışanların şirketin misyonu, değerleri, stratejileri ve amaçları ile özdeşleşerek bağlılıklarının artmasını sağlamak,
• Şirketin varolan kültürünü ve değerlerini, daha fazla performans ve sonuç odaklı olmaları gereken noktalarda takviye etmek,
• Daha fazla performans ve sonuç odaklı olması gerektiğinde şirketin kültürünün değişimine yardımcı olmak,
• Yapılan katkıya göre, ödüllendirmenin tutarlı ve eşit biçimde yapılmasını sağlamak-daha iyi performans gösterenleri daha iyi ödüllendirmek, sadece çabaya değil başarıya da prim vermek,
• Şirketin performans beklentileri ile ilgili pozitif mesajlar vermek,
• Tüm dikkati ve gayreti spesifik performans hedefleri, amaçları ve standartlarına vermek,
• Kişisel planların, bireysel katkıları; grup planlarının da kooperasyonu desteklemesi gerektiğini belirterek, bireysel performansın ve takım çalışmasının önemini vurgulamak,
• Firmanın nitelikli iş gücünü çekme ve elinde tutma özelliğini geliştirmek.
Değişken Ödeme Sisteminin Özellikleri
Şirket genelinde değişken ödeme uygulamasının tasarlanabilmesi ve hayata geçirilerek amaçlara uygun olarak kullanılabilmesi için sistemin;
• Kurumun kültür ve değer sistemine uyması,
• Performans kriterlerini işle ve genel stratejiyle ilişkilendirme özelliği taşıması,
• Stratejik yön değiştirmelere cevap verecek esnekliğe sahip olması,
• Ödül dağıtımında adil olması ve bunu yetkinlik ve başarılara bağlayabiliyor olması,
• Gerçekçi ve uygun performans hedefleri kurması
gerekir.
Tasarlanmış olan sistemlerin hayata geçirilebilmesi ve çalışanlar tarafından benimsenerek kabul görebilmesi için sistem çok iyi tanıtılmalıdır. Uygulama öncesi yapılması gerekenler aşağıdaki şekilde özetlenebilir :
• Bireylerin zihninde, istenen performans amaçları ve standartları açıklanmalıdır,
• Çalışanlar, kendi performanslarını izleyebilmeli ve böylece davranışlarını ve kararlarını adapte edebilme yetisine sahip olmalıdır,
• Çalışanlar istenen sonuçları elde ettikleri taktirde elde edecekleri ödüller açık olmalıdır,
• Ödüller, uğrunda harcadıkları çabaya değecek biçimde şekillendirilmelidir.
Değişken Ücret Uygulamasının Yararları
Eskiden çalışanlar, sadece çarkın dişlisi, üretim faktörü ve gider kaynağı olarak görülmekteydi. Çalışanların birer gelir kaynağı olarak görüldüğü anlayışa geçilirken, değişken ücret ödemesi de bu anlayışı destekleyecek bir araç olarak kullanılmaya başlandı. Zira; değişken ücret uygulaması ile çalışanlar, gösterdikleri performansa göre, şirketin başarısına veya başarısızlığına ortak edilirler. Bu durum çalışanlara, organizasyonun riskleri ve ödüllerini paylaşma şansı verir ve çalışanlar şirketin geleceği için daha fazla sorumluluk yüklenirler.
Bununla birlikte ücretlendirmenin en azından belli bir kısmının şirketin kazancına göre azalıp artmasına izin vermek; sabit maliyetleri ve eleman alma veya işten çıkarma sorununu ortadan kaldırmasa da oldukça esnek hale getirebilir.
www.ikportal.com