Uğur Serkan Taşkın
Gerçek zamanlı şirket, çevik şirketler ve benzeri terimler giderek daha yaygın kullanılıyor. İlk bakışta bilişim firmalarının şirket yöneticilerine daha çekici görünmek için türettiği yeni bir terim diye düşünebiliyorsunuz. Aslına bakarsanız Gerçek Zamanlı Şirket (Real Time Enterprise – RTE) moda bir kavram olmanın çok ötesinde ve şirketlerin bilgi işlem altyapılarının doğal gelişminin bir sonucu.
Gerçek zamanlı şirketi tanımlamadan önce “gerçek zamanlı” kavramını incelemek gerekiyor. Gerçek zamanlı olmak izafi bir kavram ve farklı ortamlarda farklı anlamlara gelebiliyor. Bir ameliyatta hastanın nabız atışlarının gerçek zamanlı olarak izlenmesi demek en fazla 1-2 saniyelik gecikme ile verilerin hazır olmasını gerektirirken, otomotiv pazarlayan bir firma için günlük ya da haftalık veriler gerçek zamanlı olarak algılanabilir. “The Real-Time Enterprise: Competing on Time” adlı kitabın yazarı Peter Fingar’ın gerçek zamanlı kavramına getirdiği tanım çok anlamlı ve bence ince bir zeka barındırıyor: Gerçek zamanlı demek, karar verebilecek ve harekete geçebilecek kadar hızlı anlamına geliyor. Bu aynı zamanda geç bir karar veya aksiyonun, işletmeler açısından yanlış karar veya aksiyon anlamına gelebileceğini de gösteriyor. Üretiminizdeki verim kayıpları raporunuz, kar/zarar raporunuzun hemen ekinde geliyorsa, gerçek zamanlı olamama sorunu ile baş başasınız demektir.
Gerçek zamanlı şirket kavramının ardında yatan asıl unsurun teknolojiden ziyade bir yönetim yaklaşımı olduğu görülebilir.
Şirketler açısından gerçek zamanlı olmanın çok daha önemli bir gerekliliği daha var. Gerçek zamanlı verilere dayalı dinamik stratejiler ile hareket etmek ve aksiyon almak. Yani bir şeyleri gerçek zamanlı izliyor olmanın ötesinde gerekli strateji, süreç ve politika değişikliklerini gerçek zamanlı uygulayabiliyor olmak gerekiyor. Bu anlamda gerçek zamanlı şirket kavramının ardında yatan asıl unsurun teknolojiden ziyade bir yönetim yaklaşımı olduğu görülebilir. Harekete geçerken söz konusu değişikliklerin insan, süreç ve teknoloji bacaklarında gerçekleşmesi gerekecektir ve bunun doğal sonucu olarak gerçek zamanlı şirket kavramı, iş süreçleri yönetimi (Business Process Management-BPM) ve Kurumsal Performans Yönetimi (Enterprise Performance Management – EPM) kavramları ile iç içe geçmiştir.
Gerçek Zamanlı Şirket olma yönünde en büyük engelin teknoloji olmadığını ancak varolan teknolojilerin gerçek zamanlı şirkete geçişte en büyük engel olabileceğini de görmek gerekiyor. Gereken dinamikliği destekleyecek esnek bilgi işlem altyapılarının ve rekabetçi avantaj yaratabilecek hızda kullanıma alınabilecek teknolojilerin bu açıdan ayrı bir önemi vardır. Ne yazık ki birçok ERP sistemi ve kurumsal uygulama bu gerçeklerden uzak olarak inşa edilmiştir. Sürekli veya radikal değişimleri absorbe etmek yerine şirketlerin belli bir zaman dilimindeki şartlarına göre kurgulanan bu sistemlerin daha esnek altyapılarla değiştirilmesi bir zorunluluk olabilir.
Gerçek zamanlı şirketin bir ideal olduğunu ve bu ideali hayata geçirirken şirketler için ciddi zorluklar içerebileceğini bilmelisiniz. Ancak başarılı bir gerçek zamanlı şirketin sunacağı faydalar tüm bu zorluklara değecektir.
En genel anlamıyla gerçek zamanlı şirketler, müşteri odaklı olan, kritik süreçlerindeki değişimleri doğru zamanda algılayabilen, doğru zamanda harekete geçebilen ve gereken değişimleri insan kaynağı, süreç ve teknoloji bacaklarında hızla uygulayabilen çevik firmalar olarak tanımlanıyor. Gerçek zamanlı şirket kavramının 20-30 yıllık geçmişi var. O zaman neden şimdilerde bu kadar popüler olduğunu ve bugüne kadar neden bu kadar ön plana çıkmadığını sorabilirsiniz. Doğru cevap ise gerçek zamanlı şirketi hayata geçirecek teknolojilerin yeni yeni uygulanabilir olmasında yatıyor.
Gerçek zamanlı şirkete geçişin büyük bir değişim olduğunun ve kısa bir zamanda mümkün olamayacağını söylemeye gerek var mı? Veri toplamak, veri ambarları oluşturulması, servislere dayalı mimariler, sitemlerin entegrasyonu, süreçlerin entegrasyonu, iş zekası yazılımları, alarm sistemleri ve mobil bilgi işlem aklınızda bulunması gereken anahtar kelimeler. Gerçek zamanlı şirketin bir ideal olduğunu ve bu ideali hayata geçirirken şirketler için ciddi zorluklar içerebileceğini bilmelisiniz. Ancak başarılı bir gerçek zamanlı şirketin sunacağı faydalar tüm bu zorluklara değecektir. Azalan maliyetler, artan verimlilik, müşterilere daha iyi hizmet, azalan hatalar, rekabet avantajı ve dahası. Çok cazip görünüyor değil mi? Çevik bir şirket olma yolunda dikkat etmeniz gereken en önemli nokta, sağlam adımlarla ve adım adım ilerlemek olmalı. Uçtan uca entegre edilmiş süreçler ve tüm verilerin konsolide edildiği bir sistem sandığınızdan çok daha kompleks ve yönetimi de bir o kadar zor olabilir.
Gerçek Zamanlı Şirket Olma Yolunda Dikkat Etmeniz Gereken Noktalar
Yüksek Servis Seviyesi: Artık iş saatleri içinde gereken verilere ulaşmak yeterli olmayacaktır. Her yerden ve her zaman prensibine göre şirket verilerinin sunulması gerekir.
Yüksek Performans: Gerçek zamanlı veriler sunacak sistemlerin gerçek zamanlı çalıyor olması gerekir. Müşteri verilerinize veya verimlilik analizlerinize gerçek zamanlı ulaşabileceğiniz altyapılar kurmalısınız.
Temiz ve Doğru Veri: Sistemleri entegre etmiş olmanız veya veri ambarları kurmanız elinizdeki verinin doğruluğunu garantilemez. Üstelik gerçek zamanlı kararlarınızı dayandıracağınız gerçek zamanlı verilerdeki hatalar katlanmak istemeyeceğiniz kötü sonuçlar doğurabilir.
Güvenlik: Tüm verileri bir araya getirmiş olmanız ve ulaşabiliyor olmanız, herkesin bu verileri görmesini gerekli kılmaz. Hangi veriye kimler hangi koşullarda ulaşabilir, bu verilerin nerede kullanılabileceği tanımlanmalı ve yönetilmelidir.
Elbette Bilgili ve İstekli Kullanıcılar (İnsan): Kullanıcılar olmadan kurduğunuz sistemler bir noktada tıkanacaktır. En azından insan zekasına sahip bilgisayarlar geliştirilene kadar (bu bayağı uzun bir zaman demek) karar verme ve uygulama noktasında insan zekasına ihtiyaç duyacaksınız. Kullanıcılarınızı eğitin ve kurulan sistemleri benimsemelerini sağlayın.
www.insankaynaklari.com
Gerçek Zamanlı Şirketler
Düzenli Mod
